Książki Petera Hedgesa Co gryzie Gilberta Grape’a chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. Podejrzewam, że z filmem w reżyserii Lasse Hallströma jest dokÅ‚adnie tak samo. A kto już widziaÅ‚ tÄ™ powieść na teatralnych deskach, za którÄ… odpowiedzialny jest Marcin Czarnik? NiezwykÅ‚e dzieÅ‚o muzyczne, które zachwyca doskonaÅ‚ym aktorstwem i wokalem – tak w skrócie można podsumować caÅ‚y spektakl dyplomowy studentów V r. WydziaÅ‚u Aktorskiego Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie
/fot. Natalia Kabanow/
Zacznijmy od tego, że wybierajÄ…c siÄ™ do teatru na Co gryzie Gilberta Grape’a ciężko tak wÅ‚aÅ›ciwie nastawiać siÄ™ na cokolwiek. DomyÅ›lać siÄ™, co na tej scenie zobaczymy, co siÄ™ wydarzy, czym nas tym razem teatralne deski zaskoczÄ…. I wierzcie bÄ…dź nie, ale naprawdÄ™ na próżno to robić. Marcin Czarnik wraz z caÅ‚ym zespoÅ‚em twórców: dramaturgiem, scenografkÄ…, zespoÅ‚em muzycznym, i tak dalej i tak dalej, stwarza Å›wiat który nie da siÄ™ porównywać do dobrze znanych i kultowych dzieÅ‚. Przenosimy siÄ™ w miejsce trochÄ™ tajemnicze, które dopiero wraz z rozwojem akcji staje siÄ™ jasne i przejrzyste. Przenosimy siÄ™ w miejsce wielu niedopowiedzeÅ„, które pozwalajÄ… widzowi wysuwać wnioski zależne od wÅ‚asnych doÅ›wiadczeÅ„. W koÅ„cu przenosimy siÄ™ w miejsce wywoÅ‚ujÄ…ce silne uczucia, gdzie nawet najdrobniejsza emocja potrafi przeszywać. Zapewne wiele z tych elementów miaÅ‚oby sÅ‚abszy wydźwiÄ™k, gdyby historia Gilberta i jego bliskich nie byÅ‚a przeplatana muzycznymi utworami. Bo to co robiÄ… aktorzy zasÅ‚uguje na niejedne gromkie brawa. Ich wokal byÅ‚ wrÄ™cz perfekcyjny. Dopracowany w najdrobniejszych szczegółach. I co najważniejsze wciąż pozostawaÅ‚ silnie osadzony w ramach teatralnych. Aktorzy bawiÄ…c siÄ™ muzykÄ… nie wychodzili z roli, grali w najlepsze. ZawÅ‚adnÄ™li scenÄ… i pokazali swoje ogromne możliwoÅ›ci i talent. I naprawdÄ™ warto wybrać siÄ™ na ten spektakl, żeby posÅ‚uchać tych mÅ‚odych gwiazd: Marianny Linde, Igi Rudnickiej, MaÅ‚gorzaty Walendy, PrzemysÅ‚awa Kowalskiego, Dariusza Pieróg oraz Jakuba Sielskiego, jak i piÄ™knie akompaniujÄ…cego im zespoÅ‚u muzycznego.
Na tym jednak nie koniec, bo jestem pod ogromnym wrażeniem samej adaptacji tekstu. To co widzimy na scenie nie jest już tylko i wyłącznie historiÄ… o Gilbercie, a historiÄ… o każdej z postaci pojawiajÄ…cej siÄ™ na scenie. Poznajemy ich problemy, rozterki, radoÅ›ci i smutki. I chociaż Gilbert i tak jawi siÄ™ tutaj jako najwiÄ™kszy poszkodowany, to w postawach innych bohaterów z Å‚atwoÅ›ciÄ… odnajdujemy bolÄ…czki ich życia. Ten caÅ‚y mÅ‚odzieÅ„czy bagaż, który przyszÅ‚o im nieść. Te wszystkie zawirowania i miÅ‚ostki, z którymi przyszÅ‚o im siÄ™ zmagać. Te wszystkie marzenia, które ciÄ…gle sÄ… gdzieÅ› obok. A nawet to wielkie zagubienie, które towarzyszy im w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie „kim jestem”. Jest też ogromna tÄ™sknota za życiem, które chcieliby mieć, a którego mieć nigdy nie bÄ™dÄ…. W tych wszystkich cieniach mÅ‚odoÅ›ci towarzyszy im kolorowa scenografia. Jakby na przekór, jakby na siłę zamykajÄ…ca ich w optymistycznych wizjach Å›wiata, które jeszcze powinni mieć. WÅ‚aÅ›nie, powinni… ale nie majÄ…. Dlatego na tle tej przestrzeni wyglÄ…dajÄ… jak karykatury nieprzystajÄ…ce do Å›wiata, w którym żyjÄ…. Cienie ludzi, którzy może i kiedyÅ› byli szczęśliwi. Na scenie jednak nie mamy już bezmyÅ›lnych nastolatków, lecz peÅ‚nokrwistych bohaterów którzy wiedzÄ…, że rzeczywistość to nie tylko paczka dobrych cukierków. I to wszystko (aktorzy, scenografia, kostiumy, choreografia, muzyka) tworzy obrazek na który chce siÄ™ patrzeć mimo, że nie jest on przyjemny. To wszystko sprawia, że widzimy jak na dÅ‚oni niedoskonaÅ‚y Å›wiat. Realny i prawdziwy, momentami nawet bardzo przerażajÄ…cy.
![]() |
/fot. Natalia Kabanow/ |
Co gryzie Gilberta Grape'a
autor: Peter Hedges
przekład: Aldona Możdżyńska-Biała
reżyseria: Marcin Czarnik
adaptacja tekstu: Paweł Sablik (V r. WRD) pod opieką pedagogiczną Marcina Czarnika
scenografia, choreografia, kostiumy, reżyseria świateł: Milena Czarnik
dramaturgia: Paweł Sablik (V r. WRD), Patrycja Kowańska pod opieką pedagogiczną Marcina Czarnika
muzyka i kierownictwo muzyczne: Dawid Sulej Rudnicki
video, zdjęcia: Natan Berkowicz
przygotowanie wokalne: Justyna Motylska
zespół muzyczny w składzie: Grzegorz Bąk - bas, Piotr Domagała - gitara, Michał Peiker - perkusja, Dawid Sulej Rudnicki - instrumenty klawiszowe, trąbka
asystentki reżysera: Zofia Gustowska (III r. WRD), Patrycja Kowańska
asystentka scenografki: Maja Strzebońska (ASP)
charakteryzacja: Katarzyna Pudo, Julia Zawadzka (FAM)
obsada: Marianna Linde, Iga Rudnicka, Małgorzata Walenda, Przemysław Kowalski, Dariusz Pieróg, Jakub Sielski
*Spektakl dyplomowy studentów V r. Wydziału Aktorskiego (specjalność wokalno-aktorska) Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie
** Spektakl prezentowany w ramach 10. Międzynarodowego Festiwalu Szkół Teatralnych iTSelF

