Krakowskie Reminiscencje Teatralne – miesiąc: maj, lokalizacja: Kraków – odbywają się od 1975 roku i są jednym z najstarszych festiwali teatralnych w kraju. Przez wiele lat dotyczył głównie teatrów alternatywnych, później przeżył metamorfozę i od tej pory jego głównym celem jest pokazywanie najnowszych zjawisk scenicznych (nie tylko alternatywnych). Krakowskim Reminiscencją towarzyszą również inne wydarzenia takie jak: warsztaty teatralne, projekcje filmowe, koncerty i dyskusje.

Festiwal Szkół Teatralnych – miesiąc: maj, lokalizacja: Łódź – idealna okazja do zaprezentowania młodych, zdolnych studentów szkół teatralnych, którzy zawalczą o nagrodę aktorską i docenienie jury. Festiwal odbywa się od 1983 roku, a jego organizatorem jest Szkoła Filmowa w Łodzi. Choć jest to dość specyficzne wydarzenie – mogą wziąć w nim udział wyłącznie szkoły teatralne – to w żadnym wypadku nie odstaje od innych, profesjonalnych festiwali. Podczas jego trwania można wyłowić prawdziwe talenty.

Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@port – miesiąc: maj, lokalizacja: Gdynia – pierwsza edycja miała miejsce w dniach 17-21 maja 2006 roku, rok później do festiwalu dołączono Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną, konkurs obejmujący sztuki przed „debiutem”, czyli takie, które nie były ogłoszone drukiem ani wystawiane na scenie. Natomiast sam Festiwal R@port skupia się przede wszystkim na prezentacji, promocji i popularyzacji sztuk współczesnych. Podczas wydarzenia mogą być prezentowane wyłącznie inscenizacje polskich dramatów współczesnych napisanych po 1989 roku. Organizatorem jest Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza w Gdyni.

Malta Festival Poznań – miesiąc: czerwiec, lokalizacja: Poznań – nazwa pochodzi od znajdującego się w Poznaniu Jeziora Maltańskiego. Podczas trwania festiwalu prezentowane są liczne teatry plenerowe, offowe, nierepertuarowe oraz eksperymentalne. I tak, w formie niezmienionej było od początku wydarzenia, czyli od 1991 roku. Dopiero w 2010 roku rdzeniem tematycznym stały się Idiomy, tematy istotne dla zrozumienia współczesnego świata, zwłaszcza Europy, jej kultury, sytuacji społecznej. Ale Malta Festival Poznań to nie tylko teatr, bo swoim programem obejmuje również koncerty, wykłady, wystawy czy spotkania z twórcami.

Międzynarodowy Festiwal Szkół Lalkarskich „Lalka-Nie-Lalka” – miesiąc: czerwiec, lokalizacja: Białystok – festiwal odbywa się co dwa lata, a jego organizatorem jest Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku, Białostocki Teatr Lalek oraz Białostockie Stowarzyszenie Artystów Lalkarzy. To tutaj po raz pierwszy pokazano, że teatr lalkowy to nie tylko lalki, ale również działania opierające się na wykorzystaniu nowych technologii. To tutaj także przełamano stereotyp mówiący, że teatr lalek jest tylko dla dzieci. Dlatego w ramach festiwalu prezentowane są sztuki zarówno dla widzów najmłodszych jak i dorosłych. Na festiwal „Lalka-Nie-Lalka” przyjeżdżają twórcy z całego świata, aby zaprezentować nowe formy w teatrze lalkowym oraz dialog między odmiennymi tradycjami lalkarskimi.

Festiwal Szekspirowski – miesiąc: sierpień (pierwszy tydzień), lokalizacja: Gdańsk – polskie święto Wiliama Szekspira, które po raz pierwszy odbyło się w 1993 roku. Wtedy jeszcze pod nazwą Gdańskie Dni Szekspirowskie, dopiero w 1997 roku festiwalowi nadano obecną nazwę. Podczas wydarzenia na teatralnych deskach prezentowane są najlepsze szekspirowskie spektakle i najwybitniejsi twórcy z całego świata. Niektóre zaś wystawiane sztuki biorą udział w Konkursie o Złotego Yorica, czyli walczą o tytuł Najlepszej Polskiej Inscenizacji Dzieła Dramatycznego Wiliama Szekspira oraz Utworu Inspirowanego Dziełami Wiliama Szekspira. Przy festiwalu działa także Letnia Akademia Szekspirowska, podczas której odbywają się m.in. warsztaty reżyserskie, spotkania z twórcami, tematyczne seminaria czy ABC teatralne, czyli warsztaty dla najmłodszych.

Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera – miesiąc: sierpień/wrzesień, lokalizacja: Warszawa – impreza świata teatralnego, muzycznego i literackiego, której celem jest popularyzacja kultury żydowskiej, próba ocalenia jej przed zapomnieniem. Na te kilka dni do Warszawy powraca przedwojenny klimat. Na Placu Grzybowskim i ulicy Próżnej pojawiają się stare szyldy, targ, kwitnie dawne życie, które po II wojnie światowej nie miało szans się odrodzić. Powołany do życia przez Fundację Shalom w 2004 roku (w setną rocznicę urodzin żydowskiego pisarza Isaaca Bashevisa Singera) festiwal cieszy się ogromną popularnością, co przyczyniło się do tego, że niektóre wydarzenia umieszczono w innych miejscach stolicy np. w Żydowskim Instytucie Historycznym. Oprócz spektakli i koncertów podczas wydarzenia można wziąć udział w licznych wykładach, spotkaniach z twórcami czy warsztatach kuchni żydowskiej. Ale to nie wszystko. bo imprez towarzyszących jest więcej.

Festiwal Małych Prapremier – miesiąc: wrzesień, lokalizacja: Wałbrzych – festiwal teatrów lalkowych skierowany do dzieci i młodzieży zorganizowany przez Teatr Lalki i Aktora w Wałbrzychu. Odbywa się co dwa lata. Oprócz licznych spektakli organizowane są także spotkania i dyskusje z udziałem twórców oraz czytania współczesnej dramaturgii. To, co niewątpliwie wyróżnia ten festiwal to prezentowane sztuki, które podczas wydarzenia mają swoją prapremierę. Zazwyczaj oparte są one na nieznanych tekstach bądź współczesnej dramaturgii.

Festiwal Prapremier – miesiąc: wrzesień, lokalizacja: Bydgoszcz – pomysłodawcą festiwalu był Adam Orzechowski, ówczesny dyrektor Teatru Polskiego w Bydgoszczy (pełnił tę funkcję do 2006 roku), który zaingerował go w roku 2002. Podczas wydarzenia prezentowane są nie tylko spektakle z Polski, ale również zagraniczne bądź koprodukcje. Warto pamiętać, że prapremiery wystawianych sztuk odbyły się w sezonie teatralnym poprzedzającym kolejną festiwalową edycję.

Stojące naprzeciwko siebie dwa różne elementy. Dwa ciała, walczące o dominację, władzę i przełamanie stereotypu. Dotykają się, wykonują szereg wcześniej wyuczonych ruchów. Próbują zbadać siebie i wybadać wzajemne granice intymności. Wszystko, do czego między nimi dochodzi to nieustanna próba zmierzenia się ze swoją płcią przypominająca odwieczny bój toczący się między yin i yang. Lecz w tym boju nie ma zwycięzców ani przegranych. Nie ma różności ani inności. Nie ma także płci męskiej ani żeńskiej. Dwie postacie, które wychodzą do publiczności, choć reprezentują dwa odmienne obozy na scenie stają się jednością. Nie wydobędą z siebie żadnych słów, ani jęków. Lecz w ciszy zaprezentują to, do czego zdolne jest ludzkie ciało, jak wiele potrafi wytrzymać i jak w połączeniu z innym może zamiast dwóch odmiennych wariantów stworzyć jeden wspólny. Niczym się nieróżniący, niczym niewykluczający.

Dorota Michalak i Marcin Wolny zaprzeczyli wszystkiemu, co od zawsze napędza konflikt między płcią męską, a żeńską. W swoim performansie pokazali, że mogą one działać wspólnie, a nawet są w stanie rozumieć wzajemne potrzeby. Choć początkowo taniec ich ciał jest indywidualny i dość jednoznaczny, pokazujący, że któraś ze stron musi wygrać toczący się bój, po chwili zamienia się w tango, w którym to partnerstwo odgrywa najważniejszą rolę. I chociaż prowadzić powinien partner w tym wypadku robią to naprzemiennie. Ale ich taniec to coś więcej niż badanie zmysłu dotyku, a wszystko za sprawą przygotowanej instalacji dźwiękowej, która włącza do działań postaci zmysł słuchu. Poprzez wprowadzenie danych przedmiotów w odpowiednie drgania pojawiały się dźwięki, które trudno w jakiś sposób zaklasyfikować czy przypisać do konkretnej grupy. To, co tworzyło się po wprawieniu w ruch zegarka wiszącego na jakiejś żyłce staje się nie do opisania. I tak było z każdym elementem, który znalazł się w tym niewielkim pokoju, pomiędzy nieliczną publicznością. A potrafił to być dźwięk z aparatu fotograficznego, który co kilka sekund wykonywał jakieś zdjęcia. Lecz odpowiednio połączony stawał się już zupełnie innym przedmiotem z innym na scenie przeznaczeniem.

To, co można było zauważyć w performansie Boski smród klajstru to próba pokazania poprzez jego twórców, że nie ma odmienności, a dwa różne ciała potrafią się zrozumieć i zacząć działać wspólnie. Było to niesamowite doznanie zwłaszcza, że toczyło się w bardzo małej przestrzeni. Przypominającej salę taneczną. Była ona surowa, w kolorach bieli i wyzbyta wszystkich rekwizytów, które mogłyby nadać jej jakiegokolwiek znaczenia. Nie miała swoim widzom nic przypominać. Nie miała przenosić w inny świat. Miała być po prostu pustką, którą wypełni dźwięk i ruch ciał. I to spowodowało, że pokaz trwający niecałe czterdzieści minut przesiąknął zmysłowością i zmusił do tej zmysłowości widza. Choć trudno było być tego świadomym – zwłaszcza siedząc na sali – samo wejście w tę scenografię miało wyzbyć z codzienności, wciąż powielanego myślenia, różnych problemów czy rozterek. Miało przenieść w świat pustki, gdzie najważniejsza stanie się rola płci, z którą nieustannie się zmagamy.

Parlament rzeczy (Parliament of Things) to jedna z rozmów, która składa się na cykl Building Conversation zainicjowany przez Lotte van den Berg na Malta Festival Poznań 2016. Jest to dość nietypowe działanie, którego głównym celem jest pobudzenie widza do dialogu i rozważań na temat własnych zachowań oraz postrzegania ludzi i świata. Działanie to składa się z wielu faz. Jego początek to krótki spacer przenoszący widzów z obecnie widzianej przestrzeni Placu Wolności w Poznaniu do niewielkiego i pustego pokoju, w którym rozpocząć ma się dyskusja rzeczy. Zwykłych przedmiotów, pozornie ze sobą niepołączonych, które w trakcie wchodzenia w zadanie otrzymują poszczególne znaczenie, stają się symbolami danych zjawisk. W oparciu o książkę Brunona Latoura Nigdy nie byliśmy nowocześni (We Have Never Been Modern). Podstawowym zagadnieniem wypływającym z badań socjologa było zwrócenie wzroku w kierunku tego, co nieludzkie. Uświadomienie sobie, że nie tylko człowiek posiada moc sprawczą, że władzę ma ten, kto wpływa na otoczenie.

Dzieląc świat na ludzi i nie-ludzi (przedmioty, zwierzęta itp.) Latour wykazał, że zarówno jedna grupa jak i druga determinuje działania, a reakcje, jakie między nimi zachodzą nie mogą zostać oddzielone i analizowane osobno. Są nierozerwalną jednością. I to właśnie w myśl tej tezy uczestnicy Parlamentu rzeczy wybierając jakiś przedmiot (w tym przypadku było to ziarno) tworzyli wokół niego siatkę innych przedmiotów, które miały na nie wpływały bądź, na które wpływał on. Tak stworzył się krąg szesnastu rzeczy, które podczas dwóch sesji czterdziestopięciominutowych miały przemówić i podyskutować. Najtrudniejsze zadanie stało jednak przed uczestnikami, którzy musieli najpierw wyzbyć się swojej ludzkiej natury i wczuć w rzecz, którą sami wybrali, przemawiając jej głosem. Na czas rozmowy każdy był przedmiotem, który wybrał, lecz jeśli chciał, mógł w trakcie dyskusji go zmieniać i wypowiadać się także w imieniu nowo wybranej rzeczy.

Na początku każdy przedstawił się, kim jest i jakie jest jego zadanie względem przedmiotu głównego. Zaskakujące było to w jak szybki sposób uczestnicy wczuwając się w przedmioty próbowali przemawiać jego głosem, nie umniejszając mu, a wynosząc niekiedy na piedestał czyniąc go niezależnym i najważniejszym spośród wielu (tak np. stało się z elementem odpowiadającym za zjawisko zanieczyszczeń). Nawet ważniejszym od człowieka. Eksperyment trwał, a osoby coraz bardziej zacietrzewiały się w swoich racjach aż w końcu z perspektywy siebie zrozumiały, że nie są w stanie mówić inaczej niż swoim głosem. Przedmioty w ich rękach były tylko kolejnym przedłużeniem własnego bytu. Nikt jednak nie ośmielił się zaprzeczyć, że teoria Latoura nie jest właściwa. Ten model został potwierdzony jeszcze przed rozpoczęciem konwersacji, kiedy to tworząc sieć łączącą elementy z głównym przedmiotem uczestnicy dostrzegli, że żadnej z tych rzeczy nie da się oddzielić ani traktować gdzieś poza. Każdy z wybranych przedmiotów był ważny i bez niego wszystko traciłoby swój sens. Lecz wszystko to opierało się na ludzkim postrzeganiu.

Spacer powrotny i toczące się na nim dyskusje na temat eksperymentu zakończyły się wspólnym posiłkiem. Łączącym nie tylko dyskutujących, ale również ich działania performatywne z teatrem rzeczy. Rozmowa zainicjowana przez Lotte van der Berg stała się pewnego rodzaju dziełem sztuki wytworzonym przez widza. To on stanął w samym centrum pola gry i działając na dwóch płaszczyznach: aktor – widz, stwarzał teatr, którego był sam inicjatorem. To było świadome zmaganie się z formą, z działaniem z pogranicza sztuki, które odkryć należało w trakcie przedsięwzięcia artystyczno-badawczego. I choć uczestnicy zdali sobie sprawę, że ich działania zawsze będą grą wobec nie-ludzi, których działań nie dostrzegają to z większą uwagą będą starać się przyglądać elementom układanki, której są częścią. Eksperyment nie miał na celu zmienić ich myślenia, ale poprzez wczuwanie się w poszczególnie przedmioty pokazać, że całość materii jest ważna, że wszystko na siebie działa i każde odstępstwa od normy, choć czasami w niewielki stopniu, wpływają na zmiany całego wszechświata. A człowieka, jako pojedyncza jednostka pośród wielu, w końcu powinien to dostrzec. Być świadomy w jakim systemie żyje.