AFISZ TEATRALNY: Akademia Teatralna

Fizycy, reż. Marcin Hycnar

Jak to przystało na porządny szpital czy też nowoczesny zakład dla osób z chorobami psychicznymi jest tu niebywale sterylnie i czysto. Obsługa jest lotów najwyższych. A dyrektor tegoż zacnego ośrodka miła i sympatyczna, z ogromną pasją do zawodu i z zaangażowaniem. Dba o swoich pacjentów jak nikt inny, bo wiadomo ich rodziny za odpowiednią opiekę i pobyt swoich bliskich nie płacą jakoś szczególnie mało. Czyli można powiedzieć, że wszystko się zgadza, jest miło i sympatycznie. Ale do czasu…

/fot. Bartek Warzecha/

Moją uwagę przykuwa scenografia przygotowana przez Martynę Kander. Trochę tajemnicza, trochę oczywista. A jednak skrywająca w sobie wiele zakamarków i niezwykłych zaskoczeń. Ta biel, która otacza przestrzeń zewsząd staje się idealnym polem przedstawienia i zarysowania naszych postaci. Stykamy się z miejscem, które nie jest naznaczone niczym, a każdy rekwizyt które znajdzie się na stoliku do kawy czy każdy drobiazg który upadnie na podłogę, zaburzając tę biel, da wyraz obecności bohaterów. Nakreśli ich historie wyraźnie, bez żadnego wcześniejszego (i niepotrzebnego) napiętnowania. A zadzieje się przecież tutaj niemało, bo w tym sterylnym zakładzie ginąć w niewyjaśnionych okolicznościach będą pielęgniarki. Śledztwo, które poprowadzi Ryszard Voss (Michał Dąbrowski) zamiast nabierać rozpędu zostanie zakończone już na początkowym etapie, chociaż przyznać trzeba że nasz jakże wspaniały inspektor policji odpuścić nie chce. Ale jak tu w pojedynkę prowadzić prawdziwe śledztwo, kiedy trójka obłąkanych fizyków próbuje wprowadzić w obłęd samego zainteresowanego. Rola Michała Dąbrowskiego jest godna niejednej uwagi, miesza nam się tutaj postać dramatyczna z komediową. Mamy bardzo mocno nakreślony charakter i temperament naszego bohatera, który tą swoją energią wyróżnia się na tle pozostałych.

Ale tak naprawdę sprawa zabójstwa pielęgniarek to zaledwie mały urywek tego o co tak naprawdę w tym spektaklu chodzić. Bo prym wiodą wcześniej wspomniani fizycy: Herbert Georg Beutler zwany Newtonem (Jędrzej Hycnar), Ernest Henryk Ernesti zwany Einsteinem (Bartosz Bednarski) oraz Jan Wilhelm Möbius (Piotr Kramer). To między tymi bohaterami rozgrywać się będą największe dramaty i paradoksy, przepełnione niejedną nutą groteski czy też dobrego humoru. Skupimy się przede wszystkim na walce z systemem, na losie ludzkim czy też jego doli i niedoli. Mam wrażenie, że za sprawą trzech fizyków jest to prawdziwa opowieść o tym w jaki sposób człowiek działa i do czego jest zdolny w imię idei. Balansujemy na cienkiej granicy pomiędzy egoizmem człowieka, a zakorzenionym w nim tchórzostwie. Na cienkiej granicy, od której wszystko zależy. Ale to nasz ruch jest tutaj decydujący, my jako ludzie – istoty wolne same możemy zadecydować.

Trzech fizyków to nie tylko główny temat naszego spektaklu, ale również kolejny popis aktorskiej gry. Jestem urzeczona każdym z nich. Zwłaszcza sposobem kreowania postaci, bo to nic innego jak prawdziwa uczta dla oka. Duża w tym zasługa Marcina Hycnara. Bo to pod jego okiem powstał spektakl pełen zwrotów akcji, niespodziewanych i intrygujących sytuacji, paradoksów, zawiłości i naprawdę dobrego humoru. Sceny układały się w dobrze skomponowaną całość. Były spójne i każda z nich kończyła się z odpowiednim zaakcentowaniem dając dobrze skrojone pole na kolejnych bohaterów i kolejne akcenty. To samo tyczyło się gry aktorskiej. I mimo, że nie każdy był w stanie udźwignąć swoją rolę, to dało się to wszystko znieść patrząc na całość przygotowania i opracowania. A te aktorskie perełki, które na tej scenie wyrosły pozostaną zapamiętane na długo.

Fizycy

Teatr Collegium Nobilium / Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza

tytuł oryginalny: Die Physiker

autor: Friedrich Dürrenmatt

przekład: Irena Krzywicka i Jan Garewicz

reżyseria: Marcin Hycnar

scenografia i kostiumy: Martyna Kander

reżyseria światła: Karolina Gębska

opracowanie muzyczne: Marcin Hycnar

konsultacje muzyczne: Mateusz Dębski

charakteryzacja: Sandra Nowak

praca nad słowem: Małgorzata Kaczmarska

asystentka reżysera: Agata Zdziebłowska

współpraca reżyserska/staż asystencki: Sławomir Narloch (III r. Kierunku Reżyseria)

obsada: Ina Maria Krawczyk/Elżbieta Nagel, Natalia Jędruś, Justyna Fabisiak/Malwina Laska, Sebastian Figat, Mariusz Urbaniec, Jędrzej Hycnar, Bartosz Bednarski, Piotr Kramer, Mariusz Urbaniec, Monika Cieciora, Michał Dąbrowski

*Spektakl dyplomowy studentów IV roku Kierunku Aktorstwo.

Czytaj więcej

Udostępnij |

TOP 5 – najlepsze spektakle sezonu teatralnego 2018/2019

Akademia Teatralna 13:28

Zakończenie sezonu teatralnego 2018/2019 nie było spektakularne. Wszystko co najlepsze zdarzyło się albo na początku albo w połowie trwania teatralnej gorączki. I co ciekawe, zdarzyło się nawet w tych samych miejscach. Niezaprzeczalnie, TR Warszawa w tym sezonie świętuje swój wielki triumf. Bo to, co działo się na scenie tego teatru zaskoczyło chyba wszystkich. Wiecie o jakich spektaklach mowa?

W sezonie teatralnym 2018/2019 bez dwóch zdań widziałam prawdziwe perełki. I sam początek sezonu na tyle mnie zaskoczył (nie to co zdarzyło się w sezonie poprzednim), że byłam skłonna uwierzyć w to jak wiele dobrego jeszcze przede mną. Nie myliłam się, dlatego obok TOP 5 postanowiłam wyróżnić też kilka spektakli, które na dobre utkwiły w mej pamięci.

Jak już wspomniałam, TR Warszawa niezaprzeczalnie świętował swój wielki triumf. Dwa spektakle, które dosłownie wbiły w fotel odbiły się głośnym echem na salonach. Obok tych dzieł nie da się przejść obojętnie. Nie da się o nich zapomnieć. Nie da się tak po prostu po ich obejrzeniu przejść do porządku dziennego. Zacznijmy od spektaklu Cząstki kobiety w reżyserii Kornéla Mundruczó. Ten spektakl jednogłośnie jest numerem jeden tego sezonu teatralnego. To z jaką niesamowitą siłą i łatwością reżyser wchodzi w najintymniejsze rejony życia ludzkiego poraża. To z jaką niesamowitą skrupulatnością bada i przedstawia codzienne życie każdego z nas, nasze postawy i zachowania jako jednostki wprawia w osłupienie. Ten spektakl łamie swojego odbiorcę psychicznie, niebywale sprawnie szarżuje emocjami, pustoszy nasze wnętrze, nasze „ja”. A wszystko przez historię i sposób jej przedstawienia, który nie jest w żaden sposób delikatny czy łagodny, bo już w pierwszych minutach spektaklu zaczynamy współodczuwać z bohaterami, łączyć się z ich rozterkami, problemami i ogromnym bólem, który przeżywają.

Zaraz za Cząstkami kobiety, na miejscu drugim plasuje się sztuka Inni ludzie w reżyserii Grzegorza Jarzyny. Dorota Masłowska w interpretacji Jarzyny to musi być hit, zresztą chyba wszyscy pamiętamy Między nami dobrze jest? Mówiąc najprościej, Inni ludzie to kompletnie inny wymiar teatru. Może nie w taki sposób tak jak to bywa u Krzysztofa Garbaczewskiego, ale to co Jarzyna robi z dziełem Masłowskiej jest niesamowite. Ogromna praca i tyleż samo ogromny kunszt reżyserski. W jego wykonaniu to działo nabiera kształtów jaśniejszych i pełniejszych. Wpływa na każdy z naszych zmysłów, a wszystko dlatego że ilość bodźców, którą reżyser zsyła na widza to niekończąca się karuzela. Zaś pomysł na wzbogacenie dzieła bitami Michała DJ B Olszańskiego sprawiło, że Inni ludzi wznieśli się na wyżyny perfekcyjności.

Tchnienie, reżyserski debiut Grzegorza Małeckiego to przede wszystkim sztuka znakomicie zagrana. Scenę w pełni wypełnia Justyna Kowalska i Mateusz Rusin. Bez scenografii, bez rekwizytów, bez wymyślnych kostiumów stworzą intymną opowieść o dwójce ludzi, którzy na swój sposób radzą sobie z dorosłością i otaczającym ich światem. Może dziwić, że z pozoru zwyczajna historia, kolejna opowieść o miłości, może zaskoczyć i to w tak pozytywny sposób. A to wszystko dzięki Grzegorzowi Małeckiemu, który (jak mało, który reżyser) w doskonały sposób rozłożył człowieka i jego mentalność na czynniki pierwsze. Stworzył na scenie atmosferę, której współcześnie teatralnym dziełom brakuje. I na dodatek, potrafił tak pokierować aktorami, że ich słowa nabierały na scenie niezwykłej mocy sprawczej. Bo czuło się, że są prawdziwe i szczere.

Kolejnym zaskoczeniem i jak się okazuje słusznym wyborem są dwa spektakle Akademii Teatralnej w Warszawie. Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej w reżyserii Agaty Dudy-Gracz i Płatonow w reżyserii Moniki Strzępki. Pierwszy ze spektakli zaskakuje pomysłem i koncepcją reżyserki. To sztuka jakich mało na teatralnych deskach, zrobiona z ogromną pasją i zaangażowaniem. Ujmuje już sam fakt, że scenografia dzieli się na dwa odrębne światy, a widz już przed wejściem na scenę musi dokonać wyboru i dołączyć do którejś z grup. Kostiumy dopasowane do owych światów i realizacja światła, która w doskonały sposób te grupy potrafi uwypuklić, wyodrębnić czy wydzielić z całości. I jakby tego było mało, Agata Duda-Gracz odcina się od pięknych bohaterów, woli skupiać się na ich słabostkach i mankamentach, dlatego mierzymy się tutaj z postaciami brzydkimi, niedołężnymi i niedoskonałymi. I tak można by było jeszcze trochę się rozpisać, bo ten spektakl jest dopracowany w każdym calu.

Drugi ze spektakli to przede wszystkim ciekawie przedstawione postawy bohaterów. Niekiedy zbyt komiczne, niekiedy zbyt dramatyczne, ale takie które w jakiś dziwny i sobie tylko znany sposób współgrające ze sobą. Z łatwością łączą się tworząc na scenie bohaterów porysowanych, którzy w miarę rozwoju sztuki (powoli lecz skutecznie) zaczynają rozpadać się na drobne kawałki. W Płatonowie podoba się wszystko. Scenografia, która niby wypełniona rzeczami domowego użytku, meblami, jednak jest pusta. Niesie z sobą bagaż życia bohaterów. Kostiumy, które są mieszanką czasów przeszłych i tych współczesnych. I aktorzy, którzy w swoich rolach byli niezwykle przejmujący.

I tak oto TOP 5 tego sezonu zostaje zamknięte. Pięć sztuk dramatycznych, które zapamiętam naprawdę na długo. Ale nie mogę pominąć dzieł, które również mnie zaskoczyły i były miłą rozrywką teatralną. Dlatego (wyjątkowo) w tym sezonie należą się dodatkowe wyróżnienia dla następujących spektakli:

Miłość szuka mieszkania, reż. Jan Naturski – historia o prawdziwej miłości, która ze względu na miejsce i okoliczności powstania staje się dziełem niezwykle wzruszającym i przejmującym. Mimo wszystko wciąż jednak mamy do czynienia z komedią, która jest bardzo dobrze poprowadzona i utrzymana na najwyższym poziomie.
Żelazne Waginy 2. Cześć i chwała bohaterkom, reż. Michał Walczak – dziewczyny z Żelaznych Wagin dały na scenie takiego czadu, że dawka emocji którą dostarczyły długo nie mogła wrócić do stanu normy. Potrafiły zaskoczyć trafnością spostrzeżeń na temat dziejących się w kraju wydarzeń, pięknie je skomentować i spuentować. A przy okazji pokazać nam swój świat od podszewki.
Wrócę przed północą, reż. Marcin Sławiński – kino w teatrze? Tak poproszę, jeśli będzie w takim wydaniu. Marcin Sławiński łączy kilka gatunków filmowych i tworzy historię niebywale wielobarwną. Takiej mieszanki w teatrze chyba jeszcze nie widziałam.

A jakie spektakle w tym sezonie urzekły Was?

Czytaj więcej

Udostępnij |

Płatonow, reż. Monika Strzępka

Akademia Teatralna 14:33

W Płatonowie, spektaklu dyplomowym, który reżyseruje Monika Strzępka najbardziej uwierają postawy bohaterów. Niekiedy zbyt komiczne, niekiedy zbyt dramatyczne w jakiś dziwny i sobie tylko znany sposób współgrają ze sobą. Z łatwością łączą się tworząc na scenie bohaterów porysowanych, którzy w miarę rozwoju sztuki (powoli lecz skutecznie) zaczynają rozpadać się na drobne kawałki

/fot. Bartek Warzecha/

Uwierają nam widzom, bo nie potrafią (już!) nadać sensu swojemu życiu, wnieść odrobiny szczęścia, czegoś zmienić, czegoś nowego nadać. Są zbyt zagubieni i zniszczeni przez… Właściwie, to przez samych siebie. Bo to ich chęć bycia w świecie potrzebnym skrupulatnie doprowadza ich na skraj rozpaczy. Zbyt silnie zżyci ze swoimi problemami nie wołają o pomoc, to umniejszyłoby ich godności, oni wszystko tak naprawdę robią na pokaz, czego idealnym przykładem jest kolacja u Anny (Zuzanna Saporznikow). Nie dla przyjemności, tylko w jakimś celu, aby nikt nie poznał ich prawdziwej twarzy. I oni wszyscy tak działają. Wystarczy spojrzeć na Płatonowa (Jakub Kordas), który tą swoją bezczelnością zraża wszystkich. Udaje wielkiego idealistę, człowieka czynu, a koniec końców tak po prostu gubią go kobiety. A on gubi je. Ta machina się nie zatrzymuje, wręcz pędzi, w stronę świata bez przyszłości. I nasi bohaterowie zdają się to wiedzieć najlepiej. Niby dlaczego Sonia (Vanessa Aleksander), Sasza (Małgorzata Kozłowska), Anna i Maria (Aleksandra Boroń) tak łatwo pozwalają się omotać Płatonowi? Nie dlatego, że są to kobiety słabe – nic bardziej mylnego, one to robią bo dostrzegają przemijanie a w nim swoją samotność. Tak bardzo zależy im na ratunku tego co jeszcze z nich zostało, że nie zawahają się zrobić wszystkiego, dla życia które w ich marzeniach jeszcze funkcjonuje. Robią to na co każdy człowiek byłby gotowy.

Na scenie mamy z pozoru bohaterów młodych, takich w których powinien iskrzyć temperament, buńczuczność, a co tak naprawdę daję nam Strzępka? Brak wiary, ogromny bagaż doświadczeń, smutek i żal. Bohaterów, którzy wyglądem może nie przypominają ale swoim zachowaniem pokazują, że są niebywale dorośli. Powiedziałabym, że starość zagościła w ich życiu na dobre. I ja mam wrażenie, że jest to wynik nie ich walki z przeszłością, z bagażem który zostawili im rodzice (popatrzmy chociażby na bagaż jaki przekazuje swoim dzieciom Pietrin - Mateusz Burdach), a wynik ich życia. Ich własnego postępowania. Tego, że marzyli o czymś innym i chcieli czegoś innego. Za zbyt wielką cenę. A kiedy już to zdobyli okazało się, że to nie było to, że to ostatecznie ich gubi. Dlatego Płatonow Strzępki ma wymiar niezwykle egzystencjalny. To nie jest ta Monika Strzępka, którą znamy z jej politycznych przedstawień. Tutaj na scenie wydarza się coś zupełnie innego. Po scenie, po widowni przebiega zwykły, codzienny świat z którym mierzy się każdy człowiek, bo nie udało mu się osiągnąć tego co chciał, bo jeszcze próbuje walczyć o marzenia, bo już dawno się poddał i przegrał siebie. Właśnie tutaj zarówno reżyserka jak i aktorzy lokują swoje uczucia, troski i nadzieje. Pokazują to jak jest i jak być może. I to w ich bohaterach skupia się ten wymiar świata o którym myślimy wyłącznie w domowym zaciszu.

W tym spektaklu podoba się wszystko. Scenografia, która niby wypełniona rzeczami domowego użytku, meblami, jednak jest pusta. Niesie z sobą bagaż życia bohaterów. Kostiumy, które są mieszanką czasów przeszłych i tych współczesnych. Te zaś idealnie komponuje się z charakterami bohaterów, którzy wtłaczani są w przestrzeń sceny. Zaś aktorzy te role zagrali najlepiej jak potrafili. Byli niezwykle przejmujący i zajmujący. Potrafili grać na emocjach swoich i widzów. I takiego aktorstwa nie powstydziłby się nikt. To był naprawdę wysoki poziom. Zresztą, jak cały spektakl.

Płatonow

Teatr Collegium Nobilium

autor: Anton Czechow

tłumaczenie: Agnieszka Lubomira Piotrowska

reżyseria: Monika Strzępka

scenografia i kostiumy: Arek Ślesiński

projekcje: Kornelia Dzikowska

muzyka: Mateusz Dębski

konsultacje ruch i praca z ciałem: Agnieszka Kryst

asystentka reżyserki: Agata Koszulińska

obsada: Jakub Kordas, Zuzanna Saporznikow, Karol Biskup, Vanessa Aleksander, Małgorzata Kozłowska, Aleksandra Boroń, Kamila Brodacka, Szymon Owczarek, Konrad Szymański, Jakub Gąsowski, Mateusz Burdach

Czytaj więcej

Udostępnij |

Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej, reż. Agata Duda-Gracz

Akademia Teatralna 10:29

Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej w reżyserii Agaty Dudy-Gracz to najnowszy spektakl dyplomowy studentów Akademii Teatralnej. Spektakl tyleż nieoczywisty co zaskakujący i niezwykle pociągający. To naprawdę była sztuka jakich mało na teatralnych deskach, zrobiona z ogromną pasją i zaangażowaniem. Niezwykłym pomysłem i koncepcją

/fot. Bartek Warzecha/

Scenografia. W całym tym spektaklu to właśnie scenografia będzie musieć błyszczeć. Pokazać się od jak najlepszej strony, stworzyć pole do gry aktorom, ale robiąc to w sposób jak najmniej oczywisty. Nie uciekając się do znanych metod czy sztuczek, a na nowo budować i tworzyć. A wszystko po to, żeby dać miejsce do przedstawienia dość trudnego tematu jakim jest wojna trojańska. Chyba mogę powiedzieć, że będzie kolorowo, bo barwy czerwieni i niebieskiego staną się widoczne i słyszalne z każdego kąta tej przestrzeni. Zresztą, już na samym wstępie widzowie będą musieć wybrać pomiędzy tymi dwoma kolorami. Kto wybierze czerwony stanie po stronie Trojan, kto zaś skusi się na kolor niebieski opowie się po stronie Greków. Stopniowo wprowadzani na scenę zobaczymy, że to wcale nie jest tak jak to w teatrze bywa. Podzieleni na dwa obozy znajdziemy się po dwóch stronach barykady, którą tak właściwie oddzielać będzie światło i kolor. Kolor ścian, podłogi, rekwizytów. Wyraźną linią oddzielimy czerwony od niebieskiego i na dobre opowiemy się po stronie na której zasiądziemy.

Kostiumy. Nie będzie tutaj zabawy w zbroje czy miecze rycerskie. Bohaterowie tego spektaklu zostaną przyodziani w stroje współczesne odpowiadające ich temperamentom i przeznaczeniu. Dlatego nie dziwi rozsiewająca jasną barwę na scenie Fortuna (Maja Szopa), która przepowie los Greków i Trojan, ani skąpo ubrana sklepikara Pazyfae (Vanessa Aleksander), której przyjdzie uwieść mężnego Ajaksa (Marcin Franc). W zgodzie ze scenografią nie zdziwi też kolor przeważający w danym obozie. U Trojan czerwony, u Greków niebieski. I wszystko będzie zgrywało się pod te właśnie barwy. Na tyle, że aktorzy tworzyć będą z przeznaczoną im przestrzenią jedność. Współgrać z nią, a ona będzie poruszać się w ich rytmie i tępie gry. To stworzy niesamowite wrażenie zwłaszcza, że każdy z pozostałych elementów: światło, muzyka, choreografia zgrają się z nimi. A to sprawi, że już same wrażenia wzrokowe będą wielkim zaskoczeniem i przyjemnością.

Spektakl. Wojna trojańska, która od zawsze opiewana była wielkimi słowami i wielkimi czynami tutaj może być całkowitym zaskoczeniem. Agata Duda-Gracz dekonstruuje słowo bohater i heros. I nie boi walczyć się z mitem o wojnie pomiędzy Grekami i Trojanami czy z mitem o dzielnym i boskim Achillesie. Zerwie z wszelkimi wyobrażeniami na ten temat i nakreśli swój świat w życiu wszystkich bohaterów. Tutaj nie pójdziemy za słowami mężny, dzielny, waleczny, tylko bliżej będzie nam do słów niedołężny, strachliwy, tchórzliwy. Bo bohaterowie właśnie tacy będą. A przydomki, które będą ich określać to kpina z nich samych. Z tego kim są, jakie jest ich przeznaczenie i w jaki sposób postępują. Sama nigdy bym nie pomyślała, że Helena (Klaudia Kulinicz) od której wojna trojańska się zaczęła była po prostu głupia. Przecież zawsze myśleliśmy o niej jako o pięknej, urodziwej kobiecie, a po obejrzeniu tego spektaklu wydaje mi się to najbardziej prawdopodobne. Achilles (Szymon Owczarek) zaś zawsze był dla mnie bohaterem walecznym i mężnym, bogiem za którym po prostu stało się murem. Nigdy bym nie pomyślała, że może był niehonorowym i pustym mężczyzną, od wojny wolącym zabawiać się ze swoim kochankiem. A to czy Odyseusz (Monika Szwajnos) był kobietą już wcale nie jest tak nieprawdopodobne.

I to w jaki sposób Agata Duda-Gracz przedstawia bohaterów ma ogromną siłę rażenia. Mija się z naszymi wyobrażeniami. My widzimy przed sobą bohaterów brzydkich, niedołężnych i niedoskonałych - pod każdym z możliwych względów. I to ma siłę. Mimo wszystko pozostajemy jednak w tonach komediowych, lecz jest to komedia gorzka, która na czynniki pierwsza rozkłada nam bohaterów i ich życie. To w jaki sposób dochodzą do pewnych rzeczy. Koń Trojański, który zniszczy Troję, Pazyfae która zostaje królową, mężny Ajaks który nakazuje wszystkim ze swojego obozu patrzeć jak ćwiczy i w końcu ostateczny pojedynek w którym zginie Hektor (Aleksander Kaźmierczak). Ale to wszystko układa się z zgrabną całość. Losy bohaterów w sposób jasny i przejrzysty łączą się ze sobą. Całość zgrywa się i błyszczy na tej scenie. A historia, która po niej się snuje jest jedyna i niepowtarzalna, warta każdych słów.

Aktorzy. W pierwszej kolejności odnieśmy się do samej reżyserki, która ma tendencję i lubi po prostu mieć na scenie dużo aktorów i w każdym ułamku sekundy trwania spektaklu dawać mu jakąś motywację, konkretny cel do wykonania. Tutaj dzieje się tak samo. Mamy na scenie siedemnastu aktorów, z czego żaden z nich nie zatrzymuje się w tym spektaklu ani na moment. Oni pędzą po tej scenie, wykonując konkretne ruchy czy gesty, dążąc do realizacji konkretnego celu czy przeznaczenia. I to staje się ich mocą. Spektaklem dyplomowym na miarę niejednej teatralnej sceny. Spektaklem dyplomowym, w którym każdy z aktorów jest ważny i potrzebny. Widoczny. Wystawiony na pokaz wszystkich. Nie ma tutaj „gwiazd", bo wszyscy są jednością i brak jednego z nich rozwalałby cały spektakl. I to jest tutaj najważniejsze, chociaż muszę powiedzieć że Vanessa Aleksander, Marcin Franc, Konrad Szymańskie i Małgorzata Kozłowska naprawdę mnie zauroczyły.

Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej

Scenariusz inspirowany „Troilusem i Kressydą” Williama Shakespeara

reżyseria, scenariusz, scenografia, kostiumy: Agata Duda-Gracz

muzyka: Maja Kleszcz, Wojciech Krzak,

światło: Katarzyna Łuszczyk

choreografia: Tomasz Wesołowski

asystenci reżysera: Katarzyna Post, Wiktor Stypa

obsada: Klaudia Kulinicz. Konrad Szymański, prof. Aleksandra Górska, Kamila Brodacka, Mateusz Burdach, Szymon Owczarek, Jakub Kordas, Jakub Gąsowski, Marta Sutor, Katarzyna Gałązka, Aleksander Kaźmierczak, Aleksandra Boroń, Maja Szopa, Vanessa Aleksander, Monika Szwajnos, Marcin Franc, Karol Biskup, Małgorzata Kozłowska

*Spektakl dyplomowy studentów IV roku Wydziału Aktorskiego kierunku aktorstwo.

Czytaj więcej

Udostępnij |

I co dalej? Wywiad z Mateuszem Burdachem

Akademia Teatralna 10:34

Co kryje się pod tajemniczym tytułem spektaklu Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej? Bo to nie tylko spektakl dyplomowy, który wraz ze studentami Akademii Teatralnej przygotowuje Agata Duda-Gracz. To również ich przepustka na dalszą karierą. Przepustka do budowania i rozwijania aktorskiego warsztatu. - Trema głównie dotyczy tego, że zamykam pewien rozdział w moim życiu - mówi Mateusz Burdach. A jak to jest kończyć ten rozdział?

/fot. Katarzyna Widmańska/

Agnieszka Kobroń: Niebawem skończysz Akademię Teatralną, a zwieńczeniem tych lat pracy będzie spektakl Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej w reżyserii Agaty Dudy-Gracz.

Mateusz Burdach: Generalnie już sam początek, czyli pierwsze próby czytane, wskazywały na to, że pracy będzie dużo i będzie ciężka. Siedemnaście osób na scenie przez cały czas trwania spektaklu to naprawdę ogromne wyzwanie, zwłaszcza że w takim układzie musimy w każdej sekundzie sztuki wiedzieć, co robimy. Mieć konkretną intencję, konkretną historię, którą chcemy doprowadzić do końca. Dać to poczucie widzowi, że każdy na tej scenie jest bardzo potrzebny. A to nie jest łatwa sztuka – ani dla aktorów zaczynających swoją przygodę z tym zawodem – takich jak my, ani dla aktorów, którzy na scenie są już od wielu, wielu lat. I to sobie najbardziej cenię w pracy z Agatą Dudą-Gracz. Ona potrafiła całkowicie skupić naszą uwagę na monologach wewnętrznych, na pewnej intensywności i znajomości postaci w każdej sekundzie jej trwania na scenie, w każdym jej działaniu.

Siedemnaście osób na scenie to dla was prawdziwe wyzwanie, a jak wam się pracowało całym rokiem na scenie?

Myślę, że to jest dla naszego roku dość przełomowe spotkanie, chociażby ze względu na to, jakim Agata Duda-Gracz jest człowiekiem. Ona potrafiła nas wszystkich scalić, bardzo do siebie zbliżyć, co mogło się wydawać wprost niemożliwe, zwłaszcza że my w Akademii Teatralnej od samego początku jesteśmy podzieleni na dwie grupy. Są na przykład osoby, z którymi przez cały okres studiów nie miałam okazji znaleźć się na jednej scenie. A tutaj dochodzi do takiego spotkania i, mimo że gramy ze sobą pierwszy raz, to jesteśmy jak jeden organizm. Bardzo ze sobą zespoleni.

W opisie waszego spektaklu pojawia się informacja, że publiczność nie usiądzie bezpiecznie na widowni, tylko będzie musiała opowiedzieć się po którejś ze stron: albo po stronie Greków, albo Trojan.

Właśnie tak będzie! Można powiedzieć, że to los poprowadzi widza na którąś ze stron. W trakcie spektaklu widzowie będą mieli możliwości pewnej ingerencji w to przeznaczenie. Możliwość przebrnięcia przez historie – Trojan i Greków – z różnych punktów widzenia. Jak już wspomniałem, siedemnaście postaci będzie prowadzić swoje historie. W efekcie, publiczność może wejść na widownię z jednym ładunkiem, opowiedzieć się po konkretnej stronie, a wyjść z kompletnie zmienionym spojrzeniem na to wszystko, na wojnę trojańską. Bo główna akcja naszego spektaklu toczy się właśnie wokół niej.

A co z wątkiem miłosnym? Bo twój bohater Troilus zakocha się w powabnej Kressydzie. Więc to chyba będzie też spektakl o miłości.

Z uwagi na to, że Agata Duda-Gracz wzięła do tego spektaklu siedemnaście osób, każda musi stworzyć konkretnego bohatera i przeprowadzić jakąś walkę w swojej postaci. Dlatego nie ma w tym spektaklu głównego wątku. Oczywiście, stajemy w obliczu wojny trojańskiej, upadku autorytetów, wielkiej niewiadomej, ale to nie jest wszystko. To tylko wycinek tego, co na scenie będzie można zobaczyć.

Wyobrażam sobie, że praca nad tym spektaklem nie była łatwa.

Powiedziałbym inaczej, to jest praca o bardzo nieregularnym czasie, wkładamy w nią dużo swojego serca i czasu. I nawet kiedy nie jesteśmy na scenie, to nie da się nie myśleć o postaciach, które na niej stwarzamy. Towarzyszą nam gdzieś obok właściwie cały czas, często nawet eksperymentujemy z tymi rolami w naszym życiu prywatnym. Ale mam doskonałą świadomość, że na tym ta praca polega, bo to jest zawód, który nosisz w sobie, dlatego nie nazwałbym tej pracy „trudną”. Jest po prostu „inna”.

A dlaczego Twoja postać w tym spektaklu nosi przydomek „nieśmiały”?

Troilus jest postacią tragiczną. Oprócz tego że jest wstydem Troi, to dodatkowo miłość, która z jego strony jest bezgraniczna, okazuje się skazana na klęskę. I on w tych wszystkich działaniach jest nieporadny, nieśmiały, jest pacyfistą i stroni od wtrącania się w sprawy wojny, najlepiej jakby tej wojny w ogóle nie było, ale w jej obliczu nie ma problemów z tym, aby zająć się sobą i swoją miłością.

Potem, trochę się tym wszystkim rozczarowuje, bo jego ukochana nie jest mu wierna.

I to jest moment przełamania tej postaci. Nastawiasz się na coś, oddajesz tej sprawie każdą myśl i swoje działanie, a jednak się okazuje, że to wyobrażenie jest nieprawdą. Trochę tak jak w życiu. A potem przychodzą do mojego bohatera pewne wątpliwości, zaczyna zastanawiać się, czy może mógł się wmieszać w ten konflikt wojenny. Może mógł postąpić inaczej. Ale wtedy jest już trochę za późno.

W tym spektaklu cofamy się do czasów Wojny Trojańskiej, ale z opisu waszego spektaklu wnioskuję, że nie do końca tak będzie. Czy mieszacie tutaj trochę współczesności?

Tekst jest inspirowany dziełem Szekspira Troilus i Kresyda i został napisany przez Agatę Dudę-Gracz, dlatego mamy tutaj świat współczesny, ale zbudowany na mentalności tamtych ludzi. Wszelkie działania sceniczne, problemy, których waga jest mniejsza bądź większa, odnoszą się do czasów odległych. Natomiast widz będzie mógł to odebrać bardzo uniwersalnie. Myślę, że sama charakteryzacja już na to wpływa. Warto zaznaczyć, że w tym spektaklu zarówno scenografia, jak i wszystkie rekwizyty, kostiumy gromadziliśmy sami, oczywiście konsultując wszystko z reżyserką.

Nie stresujesz się, że jest to twój spektakl dyplomowy, że zaraz zamkniesz pewien rozdział w swoim życiu i będziesz musiał zdecydować co dalej?

Oczywiście, że się stresuję. Trema głównie dotyczy tego, że zamykam pewien rozdział w moim życiu. Poprzedni rok był bardzo intensywny, na co wpływ miały produkcje, do udziału w których zostałem zaproszony, a tu dochodzę do zwieńczenia tego pozyskiwania warsztatu, wiedzy, umiejętności. I wiadomo, że każdy z nas myśli o tym spektaklu dyplomowym jako o karcie przetargowej na dalsze życie zawodowe i każdemu zależy, by pokazać się od jak najlepszej strony. I to chyba stresuje najbardziej.

Masz w sobie obawę, co będzie potem?

Obawy są zawsze, natomiast cieszę się, że w obecnej sytuacji mam jakieś punkty zaczepienia. Gram w Teatrze Syrena czy w Polskiej Operze Królewskiej. Tutaj bardziej pojawiają się obawy o lokalizację, bo nie wiem, czy w tej Warszawie będę miał siłę przebicia, czy będę musiał szukać zupełnie innego miejsca. A może trafi mi się jakiś teatr gdzieś poza stolicą? Tego nie wiem. Ale na pewno chciałbym łączyć teatr i film…

…i serial?

O, tak! Teraz jestem w trakcie zdjęć do serialu Wojenne dziewczyny sezon trzeci i myślę, że dostałem tam wdzięczną rolę. Zagram Janka telegrafistę, ale dopiero wiosną 2019 roku będzie można zobaczyć mnie w serialu.

Wracając do mojego wcześniejszego pytania i obaw o to, co stanie się po zakończeniu Akademii Teatralnej, chciałbyś zostać w Warszawie?

To wszystko zależy od propozycji. Nie ukrywam, że mam bardzo skonkretyzowane marzenia, kierunki, w których chciałbym podążyć. Może zabrzmi to górnolotnie, ale interesuje mnie teatr, który porusza współczesne i odważne tematy, jak na przykład: TR Warszawa, Teatr Powszechny czy Nowy Teatr. To są miejsca, w których widzę siebie z tym wszystkim, czego się nauczyłem, z warsztatem, który zdobyłem oraz z tą moją emocjonalnością i wyobraźnią. Oczywiście powrót do Trójmiasta też jest gdzieś tam z tyłu głowy. Kończyłem Akademię Muzyczną w Gdańsku na Wydziale Wokalno-Aktorskim. Stąd też w moim życiu pojawił się musical.

Pracujesz w zawodzie, w którym każda umiejętność jest bardzo ważna, a muzyczność i poczucie rytmu zwłaszcza.

Dlatego teraz mogę integrować to wszystko ze sobą, łączyć. Z jednej strony Akademia Muzyczna, z drugiej – Akademia Teatralna. Myślę, że w przyszłości na pewno to zaprocentuje. Zresztą, muszę powiedzieć, że mam w głowie taką wizję siebie – aktor dramatyczny, który umie i kocha śpiewać.

Dopiero wchodzisz na swoją drogę zawodową, a widziałam już wiele sztuk teatralnych, w których miałeś okazję grać. Jest jakiś spektakl, który jest dla ciebie szczególnie ważny?

Chciałbym wspomnieć o trzech spektaklach, w których brałem udział podczas mojego kształcenia w Akademii Teatralnej. Bo były to spektakle, które bardzo dużo wniosły nie tylko w mój warsztat aktorski, ale również w moje spojrzenie na teatr, na to czym jest aktorstwo. W pierwszej kolejności było to Studium o Hamletach w reżyserii Tomasza Rodowicza i Waldemara Raźniaka. Na pierwszym roku moich studiów zostały zorganizowane warsztaty według metody Grotowskiego z Teatrem Chorea. To miały być tylko warsztaty, ale zebrała się taka ekipa, która na podstawie wybranych scen z Hamleta Szekspira stworzyła spektakl. I tutaj współpraca z Tomkiem Rodowiczem i Teatrem Chorea, ich metoda pracy mnie rozwinęły. Zresztą to był teatr bardzo fizyczny, co – jak się okazało – bardzo mi odpowiada. Kolejny spektakl to Tatarak w reżyserii Karoliny Szczypek. Myślę, że dla studenta drugiego roku zagranie roli Bogusia, który zaczyna coś czuć do dużo starszej kobiety było nie tyle wyzwaniem, ile czymś trudnym do zagrania na tym poziomie. I ten spektakl dał mi niesamowitą dojrzałość, wyzwolił moc do eksperymentowania, do tego, że słowo to słowo, a wszystko, co dzieje się poza nim jest bardzo żywe. Wtedy uświadomiłem sobie, że żaden spektakl nie jest taki sam, że każdy z nich niesie jakąś zupełnie inną energię.

Został nam jeszcze jeden spektakl, co to było?

Dziady.Widmo w reżyserii Ryszarda Peryta w Polskiej Operze Królewskiej. To był mój profesor w Akademii Teatralnej, któremu bardzo wiele zawdzięczam. Na drugim roku mieliśmy prace nad tekstem klasycznym i miałem zagrać scenę egzorcyzmów księdza Piotra z Dziadów. Myślałem, że ten język i ta skrajność, która jest w nim zawarta jest nie do przejścia. Że zagranie opętania przez szatana jest na graniczy kiczu. Ale w efekcie udało mi się to zrobić. Dlaczego? Bo oprócz techniki profesor Peryt dał mi niesamowitą wiarę. Wiarę w to, co robię, wiarę w to, że można. I to był jeden z moich najlepszych egzaminów, który zaowocował tym, że profesor zaprosił mnie do spektaklu Dziady.Widmo. Do dzisiaj mam z tyłu głowy, że on jest takim moim aniołem stróżem. Jest taką osobą, która bardzo wierzy w studentów, w to, co się robi i bardzo dużą pokłada w tym nadzieję. A czy to na starcie czy na finiszu, wiara jest nieodłącznym elementem sukcesu. Wiadomo, że te porażki i upadki są, ale wtedy trzeba właśnie sięgać po te chwile, które cię podbudowują.

Bo niestety ten zawód wcale nie jest łatwy.

Nie jest, bo to zawód bardzo labilny i nawet osoby, które mają najwięcej propozycji, też mogą się zatrzymać. Oczywiście, staram się być spokojnym, bo jestem jeszcze w tej bezpiecznej sytuacji, że jestem w szkole i mam chwilę na oddech. Może też dlatego, że w końcu znalazłem swój sposób na aktorstwo.

Powiesz, co to takiego?

Zastanawiałem się ostatnio przez jakie stany emocjonalne brnąłem, do czego musiałem się odnosić, tworząc pewne postacie i odkryłem, że jest to bardzo bliskie temu wszystkiemu, co pisał Freud. Czyli zestawienie Erosa i Tanatosa, popędu życia i popędu śmierci. Bo jak się okazało, praktycznie każdą ze swoich ról przefiltrowuję przez te dwa stany.

Kiedy odkryłeś, że tak jest?

Wydaje mi się, że taki pierwszy bodziec poczułem będąc jeszcze na roku dyplomowym w Akademii Muzycznej w Gdańsku i oszukiwałbym sam siebie, gdybym powiedział, że to nie zadziało się tam. Moja profesorka, Magdalena Boć, aktorka Teatru Wybrzeże, zaszczepiła właśnie takie myślenie we mnie. Natomiast praca wobec metody Grotowskiego przypomniał mi o tym wszystkim, o tym, że ten cały obieg postaci zaczyna się między życiem a śmiercią. I nawet w takim naszym codziennym życiu przecież jest tak samo. Dla mnie to jest takie błędne koło, w którym każdy z tych elementów wzajemnie się napędza.

Czytaj więcej

Udostępnij |

Świat ludzi samotnych – rozmowa z Katarzyną Łęcką, Alicją Pietruszką, Mironem Jagniewskim i Sławomirem Packiem

Akademia Teatralna 10:00

Ktoś tu przyjdzie to najnowszy spektakl Katarzyny Łęckiej, która jak to sama mówi, językiem miłości opowie o problemach bohaterów sztuki. A problemy te nie będą wcale łatwe, bo samotność i wyobcowanie towarzyszą każdej z postaci. Pożerają ich od środka, niszczą. Z jakim skutkiem? O najnowszej koprodukcji Teatru WARSawy i Akademii Teatralnej w Warszawie opowie sama reżyserka oraz aktorzy: Alicja Pietruszka, Miron Jagniewski i Sławomir Pacek

/fot. Paulina Brzezińska/

Agnieszka Kobroń: Przewrotnie do tytułu spektaklu, o którym będziemy dzisiaj rozmawiać, zapytam: lubicie kiedy ktoś niespodziewanie wpada do was w odwiedziny?

Alicja Pietruszka: Muszę przyznać, że ja naprawdę bardzo to lubię. Chociaż, jakby się nad tym dłużej zastanowić to już dawno nikt mnie tak nie odwiedził. Może dlatego, że odkąd zaczęliśmy żyć w erze telefonów wszystko stało się zapowiedziane.

Miron Jagniewski: Dla mnie to jest bardzo ciekawe pytanie, bo właśnie kupiłem mieszkanie na parterze i jeszcze nie mam domofonu (śmiech), więc jeśli ktoś chce mnie odwiedzić to musi postukać w okno, a że żaluzje mam zasłonięte… Czasem mogę po prostu poudawać, że mnie nie ma w domu. Chociaż nie ukrywam, że takie niespodziewane odwiedziny zawsze są dla mnie bardzo przyjemne.

Katarzyna Łęcka: To ja trochę się wyłamię, bo traktuje swoje mieszkanie jako taką jaskinie, samotnie, miejsce do odpoczynku i odreagowania. Miejsce, gdzie bardzo rzadko kogoś wpuszczam. Być może wynika to z metrażu, bo mieszkanko jest naprawdę niewielkie i nie ma w nim takiej przestrzeni, która mogłaby posłużyć gościom. Więc jeśli kogoś już wpuszczę to na wstępie może się dużo o mnie dowiedzieć i mam trochę takie poczucie, że zdecydowanie za wiele. Dlatego w takim kontekście nie lubię być bardzo zaskakiwana niezapowiedzianymi odwiedzinami.

Sławomir Pacek: Ja mieszkam na strychu i to jest bardzo dobre miejsce, do którego niewiele osób ma siły dojść (śmiech). A tak naprawdę, na co dzień spotykam tak wiele ludzi, że już nie oczekuje i nawet nie chcę odwiedzin nikogo. Może trochę to smutne, ale ja lubię tę moją samotność.

A jak to jest z waszymi bohaterami w spektaklu Ktoś tu przyjdzie, gdzie ten niespodziewany gość jednak się zjawia? W jaki sposób to na nich wpływa i czy w ogóle ma jakieś znaczenie?

Sławomir Pacek: Dwójka naszych bohaterów celowo kupuje dom na odludziu, chce uciec od świata, bo ten poprzedni w którym żyli, gdzieś ich sponiewierał, w jakiś sposób zniszczył. To zmusiło ich do wycofania się i znalezienia swojej samotni. Mój bohater chce w tym miejscu być ze swoją ukochaną, wierzy że przez taki krok świat przestanie dla nich istnieć i będą mieć siebie na wyłączność. Pojawienie się w ich życiu tego obcego bardzo zaburza świat, który zaczęli budować. Nagle okazuje się, że odcięcie od wszystkiego wcale nie jest proste. Zresztą, to nie tylko chodzi o tego kogoś, o realne zagrożenie, bo prawdą jest, że ten obcy jest w nas, te demony czają się wszędzie i jak im nie ukręcimy łba w odpowiedniej chwili to wylezą i przejmą nad nami kontrolę.

Po dalszą część wywiadu zapraszam pod link: https://youartiste.com/artykul-twórcy-ktoś-tu-przyjdzie.

Czytaj więcej

Udostępnij |

Rewizor. Będzie wojna!, reż. Anna Augustynowicz

Akademia Teatralna 12:01

Rewizora Nikołaja Gogola chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. Historia pewnego miasteczka do którego przyjechać ma tytułowy rewizor oraz jego mieszkańców, którzy próbują go godnie „ugościć” nie raz odbiła się echem na deskach teatralnych. Komedia w punkt trafiająca w ludzi i ich charaktery doczekała się nawet swojego sequela. Artur Pałyga pisze tekst Rewizor. Będzie wojna!, tekst który też spróbowano przenieść na teatralne deski

/fot. Bartek Warzecha/

Podjął się tego Teatr Ludowy w Krakowie i z tego co mi wiadomo z nie za dobrym skutkiem, podjęła się również Akademia Teatralna w Warszawie. Odpowiedzialna za reżyserię Anna Augustynowicz podążyła śladem Pałygi i z równą chęcią co dramaturg chciała zachować współczesny wymiar tekstu. W tym dziele, jedni bohaterowie powracają bardziej pewni siebie, inni ośmieszają się jeszcze bardziej. A kolejni wciąż pozostają niepewni siebie i swoich racji. Z tymi powrotami wiąże się silnie sama postać Chlestakowa (Marcin Bubółka), który na nowo próbuje urobić sobie mieszkańców tego małego miasteczka. Krzyczy, walczy o swoje, domaga się swego, a przy tym sprytnie manipuluje„dawnymi znajomymi”, tak że jego wygrana staje się znowu bliska do osiągnięcia i jak się ostatecznie okazuje, osiągnięta.

Mimo, że spektakl jest spójną opowieścią o prawdziwych twarzach ludzi, o ich małości, niewiedzy i braku odwagi to Anna Augustynowicz popchnie go trochę w innym kierunku. Wciąż aktualny, wciąż współczesny w jej inscenizacji staje się lekko oderwany od codziennej rzeczywistości. Bohaterowie, którzy żyją według ściśle ustalonych schematów zaczynają poruszać się jak w jakiejś mgle, na oślep. Często ich mowa jest nie do końca jasna i czytelna. Czasami coś po prostu bełkoczą, czasami gdzieś po prostu przejdą czy usiądą. Wszystko jednak ma jakiś cel, jakiś stały rytm. Wszystko dzieje się na klarownych zasadach. Łatwo jest nam domyślić się jaki cel przyświeca ich działaniom i w którym kierunku zmierzają. Wszystko to dodatkowo podbite jest scenografią, którą właściwie pozbawiona wypełnienia pozostaje tylko pustą przestrzenią dla aktorów. Oni zaś, wystawieni na pokaz muszą swoimi bohaterami zapełnić każdą wolną lukę. Widać, że odnajdują się w tej formie, a nawet bardzo dobrze sobie w niej radzą. Nie pozostawiając złudzeń, że od czasów przybycia Rewizora Nikołaja Gogola do czasów Rewizora Pałygi niewiele w świecie i ludziach się zmieniło. I taka głównie prawda płynie z tego spektaklu.

Nie pozostawia to wątpliwości, że samo zorganizowanie przestrzeni, przygotowanie aktorskie było na wysokim poziomie. Zabawiono się tutaj formą chociaż zamknięto ją w dość pustej i schludnej przestrzeni. I chyba wypada powiedzieć, że postarano się bardzo, żeby temu dramatowi dodać trochę życia i pomysłowości. Bo jeśli spojrzymy na sam tekst Pałygi to nie dowiemy się z niego niczego nowego, niczego ciekawego czy zaskakującego, wszystko będzie raczej spłaszczoną wizją tego co Nikołaj Gogol chciał powiedzieć czy stworzyć. I co już powiedział i stworzył. Niestety, ale tutaj Artur Pałyga spróbował zrobić coś co już istniało i nie mogło zadziałać na scenie. Bo zostało po prostu powtórzeniem wcześniej powstałego dzieła z małą uwagą na to, że do charakteru bohaterów trochę dodano i trochę ten świat i żyjących w nim ludzi uwspółcześniono.

Rewizor. Będzie wojna!

Teatr Collegium Nobilium

autor: Artur Pałyga

reżyseria: Anna Augustynowicz

scenografia: Paula Kukla

kostiumy: Wanda Kowalska

asystenci reżysera: Jan Karow (WOT), Grzegorz Simborowski (WR)

obsada: Zofia Domalik, Dominika Kryszczyńska, Anna Lemieszek, Eliza Rycembel, Hanna Skarga, Maciej Babicz, Marcin Bubółka, Vova Makovskyi, Henryk Simon

Czytaj więcej

Udostępnij |

marat/sade, reż. Wawrzyniec Kostrzewski

Akademia Teatralna 10:15

Zaproszono widza do odbycia dość interesującej podróży, w której to pensjonariusze zakładu dla obłąkanych w Charenton pod reżyserią Markiza de Sade (Maciej Babicz) wystawią spektakl o Jeanie-Paulu Maracie (Marcin Stępniak). Wielkim polityku czasów rewolucji francuskiej. Dziennikarzu znanej gazety „Przyjaciel ludu”, w której to czołowym tematem była krwawa rozprawa z wrogiem ludu. I lekarzu-reformatorze

/fot. Bartek Warzecha/

Dla samych pensjonariuszy będzie to niezapomniany spektakl, bo wbrew swojej opiekunce (Hanna Skarga) będą wystawiać dzieło, które ich zdaniem jest coś warte. A jeśli ma być coś warte to musi przede wszystkim mówić prawdę. I tak, odnosząc się do wydarzeń Rewolucji Francuskiej poznamy losy jednego z jej działaczy, a pod całą tą przykrywką dopatrywać się zaczniemy również i ogromnej ilości znaczeń politycznych w kontekście współczesnym oraz samej historii, która kołem się zatacza, co aktorzy dobitnie w tym spektaklu przedstawią. Aż samemu trudno będzie uwierzyć, jak wielkie zaślepienie spada na wydarzenia przeszłe, które przecież wciąż są żywe i wciąż się dzieją. Za każdym razem od nowa. Ale, aby wątki te zaczęły przemawiać na scenie należy ustąpić pola Markizowi de Sade i Maratowi.

Pierwszy z nich znany z dość burzliwego życia. Z gwałtów, tortur, trucicielstwa czy innych zbrodni prawie trzydzieści lat swojego życia spędził w więzieniach na terenie Francji. I chociaż nienawidzono go za wszystko co zrobił przyszedł w końcu taki czas, że i jego uniewinniono i zrehabilitowano. A wszystko to pod koniec lat 40. ubiegłego wieku za sprawą ojcem Huguesa Xavierem, który to zbadał dokładnie bibliotekę rodzinną sprawcy, gdzie odkrył prawdziwe stosy listów, które miałyby mówić o tym jak dobrym człowiekiem Sade był. W tym spektaklu nieco pominięto te wydarzenia, choć są one równie ważne dla całości i skupiono się na jego poglądach mówiących o tym, że człowiek powinien wyzwolić się z więzów społecznych i stawić im czoło. Sam Sade odrzucał również wiele norm moralnych, religijnych i obyczajowych oraz proklamował rozwiązłość seksualną (za którą niejednokrotnie był oskarżany). W kontraście do tych poglądów postawiono w sztuce Marata, który to w człowieka nie wierzył wcale twierdząc, że ten potrafi tylko posługiwać się swoim prymitywnym rozumowaniem. Krytykował przy tym wszystkie wysoko postawione osoby, chcąc rozprawić się ze zwolennikami monarchii. I przede wszystkim chciał zrekompensować ludziom biednym utratę dobytku i praw.

Kontrast pomiędzy tymi dwoma postaciami jest bardzo widoczny, widać silne połączenie między nimi i podobną nić rozumowania. Wzajemnie stają się dla siebie alter ego i za każdym razem kiedy wygłaszają swoje podniosłe mowy zaczynają kłócić się ze sobą o rację i ważność swoich poglądów. Ich walka przenosi się również na innych bohaterów, którzy jako podopieczni w zakładzie dla obłąkanych nie potrafią poradzić sobie z refleksjami i ideami, które Marat i Sade im oferują. Dlatego też cała ta ich walka przenosi się na innych bohaterów, którzy sami zaczynają walczyć z sobą nawzajem o własny sposób myślenia i jego interpretację. Tak zaczyna się walka z różnymi poglądami na temat życia społecznego i politycznego. I trwać będzie ona w nieskończoność, bo nawet zabójstwo Marata nie przynosi im ulgi, bo raz zaszczepione ziarenko zaczyna w nich kiełkować jakoby to oni w przyszłości mieli stać się myślicielami. Lub jeśli przyjrzeć się ich postawą szerzej to ich wzory i postawy nietrudno odnaleźć będzie we współczesności.

I chociaż na warsztat wzięto temat niełatwy. To sposób w jaki Wawrzyniec Kostrzewski wziął się za inscenizację tego dzieła zaparł dech w piersiach na długi czas. Nie cofnięto się tutaj w czasy dawne, a pod pozorem szkolnego przedstawienia (mowa tutaj o przygotowanej scenografii i małej ilości rekwizytów) zbudowano dzieło wielkie i urzekające. Niosące ważne wartości i idee, a przy tym niezwykle wielowarstwowe. Bo odkrywając kolejno rzucane przez reżysera warstwy odkrywamy pod nimi następne i następne, tak że nawet po zakończeniu sztuki to dno wielości interpretacyjnej wciąż będzie się wypełniać. I jakby to miało nie wystarczyć całość sztuki zgrano z muzyką i światłem i za ich przyczyną przenoszono widza w mroczne i szalone obszary rozumowania i postępowania bohaterów. Było tak jak można to sobie wyobrazić mając do czynienia z ludźmi, którzy opętani są jakąś wyższą ideą i jej w stanie poświęcić są całe swoje życie. I w końcu najważniejsze, sami bohaterowie, a raczej aktorzy którzy te postacie tworzyli. Ich dobrze skoordynowany ruch, często wykonany w sposób mechaniczny pokazał, że mamy do czynienia na scenie z prawdziwą i dobrze skrojoną i poprowadzoną grupą aktorów, która przyodziana w odpowiednie kostiumy i rekwizyty staje się odzwierciedleniem granych bohaterów. W całości sztuki – chociaż każdy grał tak jak powinien – znalazły się osoby wybijające się ponad wszystkich, a byli to: Agata Różycka, Hanna Skarga oraz Marcin Stępniak. I brawo dla nich za kreacje, jakie stworzyli, bo należą się im bardzo.

marat/sade

Teatr Collegium Nobilium

autor utworu dramatycznego: Peter Weiss

autorzy przekładu: Andrzej Wirth, Joanna Kulmowa

opracowanie, reżyseria: Wawrzyniec Kostrzewski

scenografia i kostiumy: Ewa Gdowiok

muzyka: Mateusz Wachowiak

współpraca choreograficzna i taniec: Vova Makovskyi

opracowanie muzyczne: Anna Grabowska

reżyseria światła: Wojciech Suleżycki

asystent reżysera: Mateusz Weber

obsada: Hanna Skarga, Agata Różycka, Anna Lemieszek, Zofia Domalik, Dawid Ściupidro, Karolina Charkiewicz, Marcin Stępniak, Sonia Mietielica, Maciej Babicz, Michał Klawiter, Vova Makovskyi

Czytaj więcej

Udostępnij |

Mędrole, reż. Małgorzata Flegel

Akademia Teatralna 14:52

Według Historii filozofii po góralsku napisanej przez ks. Józefa Tischnera na początku byli górale, a dopiero potem pojawili się wszyscy inni. I to właśnie od górali zaczęło się podobno życie, świat i egzystencjalne rozważania. Zaczęła się filozofia, którą my przypisujemy m.in. Talesowi z Miletu, Sokratesowi czy Arystotelesowi, a jak się okazuje to po prostu byli górale z okolic Podhala. I w ślad za Tischnerem, studenci III roku Akademii Teatralnej postarają się to udowodnić

/fot. Vova Makovskyi/

Przy dźwiękach skrzypiec i basów, przy skocznej muzyce niosące się po okolicach Podhala, czyli takiej jak to górale lubią najbardziej, próbowano rozgrywać spektakl, który swoim kunsztem miał przybliżyć warszawskim widzom kulturę tego regionu. Trochę podobnie może i było. Tylko zapomniano, że u górali to lubi być skocznie i z wielkim przytupem. Lubi być tanecznie i śpiewająco, a w Mędrolach w reżyserii Małgorzaty Flegel starano się ten śpiew i to granie nieco wyważyć. Trochę to raziło, a może trochę i bolało, bo odarto tę kulturę z tego co w niej wiedzie prym. Zabrakło tego powera i energii, której instrumentom dawać powinni sami grajkowie, a oni ze skrzypcami i basami wyłącznie testowali swój aktorski kunszt. Nie powiem, że takie testy nie wyszło im na dobre, bo przyjemnie patrzyło się na początkujących aktorów, którzy sprawdzić się próbują w zupełnie nowej formie i wymiarze swoich doświadczeń. Małgorzata Flegel dając studentom taki tekst dała im szansę i możliwość pokazania wachlarza swoich umiejętności, które wykorzystają pewnie nieraz w swojej zawodowej karierze. Postawiła też na ich młodość i temperament, co sprawiło, że dała dziełu Tischnera nowe życie.

I patrząc na całokształt sztuki, którą stworzono muszę powiedzieć, że było dobrze. Bo aktorzy uwiedli mnie swoją grą i sprawili, że wciągnęłam się w spektakl, który dawkowali mi ze sceny. I jako rodowita Orawianka, która gwarą się posługuje, muszę w pierwszej kolejności podziękować im za spektakl, który cofnął mnie w moje rodzinne rejony. Za możliwość usłyszenia gwary w teatrze i to nawet całkiem dobrze akcentowanej. W drugiej jednak kolejności musze przyznać, że bywało z tą gwarą jednak ciężko, a słowa z poprawnej polszczyzny mimowolnie wkradały się w słowa i dialogi płynące ze sceny. Z czasem zaczęło ich być coraz więcej i to raniło tę dźwięczną mowę, ale widać że aktorzy starali się pilnować i szybko poprawiać w swej wymowie. A za to już zabiłam im brawo.

Spektakl Mędrole przygotowano w dość radosnych i zabawnych tonach. Nie zapominając przy tym o lekkości, którą każdy z aktorów mieć powinien w tej opowiadanej historii. Bo tak jak Historia filozofii… Tischnera jest niczym Mitologia Jana Parandowskiego, tak ten spektakl miał się stać trochę karykaturą wielkich mądrości i wielkich greckich filozofów. Takimi luźnymi rozważaniami na temat zakorzenionej w naszych głowach nauki, że tak właściwie to jest inaczej niż się wszystkim wydaje. Że ten świat konstruowany był zupełnie inaczej, na innych prawdach. Że przynajmniej tak być może. I po części tak też się stało.

Mędrole

Teatr Collegium Nobilium

reżyseria: Małgorzata Flegel

scenografia i kostiumy: Anna Hynek

obsada: Karolina Gwóźdź, Magdalena Howorska, Piotr Janusz, Mikołaj Kłosiewicz, Aleksandra Lechocińska, Robert Mróz, Błażej Stencel, Karolina Szeptycka, Julia Szewczyk, Paulina Wróblewska

*Spektakl – egzamin studentów III roku ATM z przedmiotu TECHNIKA MOWY przygotowanego pod kierunkiem dr hab. Małgorzaty Flegel w roku akademickim 2016/2017.

Czytaj więcej

Udostępnij |

Otello, reż. Grażyna Kania

Akademia Teatralna 11:00

Otello, tytułowy bohater sztuki to nikt inny jak opętany zazdrością dowódca armii, który zamiast zachować zdrowy rozsądek i uwierzyć swojemu sercu, ulega słowom nieprzychylnego mu Jago. Sprawa, której zaczyna być nieprzychylny to wierność jego żony, Desdemony. Początkowo pewny swojego zdania, pod intrygą Jago, ulega słabościom. Miota się po pod naciskiem dostarczonych mu informacji

/fot. Bartek Warzecha/

Od tej pory jego głowa nie zazna już spokoju. W każdym czynie i zdaniu dopatrywać się będzie spisków i podstępu. Grający Otella Marcin Stępniak wchodzi w rolę głównego bohatera na każdej z możliwych płaszczyzn. Przenika jego emocje i w równie dużym opętaniu szuka winnych swojego nieszczęścia. Nie szczędzi artystycznych środków, aby nadbudować wielkość Otello, a potem stopniowo odkrywać, jak niedoskonałą i prostą istotą był ten człowiek. Demaskuje jego kruchość, tylko po to aby w końcowych dźwiękach sztuki z hukiem pokazać jego degradację i upadek. Desdemona w oczach wszystkich prezentuje się jako lubieżna królowa, która niezdolna kochać jest jednego mężczyznę. Woli być kobietą wszystkich, a nie tylko swojego męża. Tak naprawdę to w jaki sposób widzi ją otoczenie nijak nie ma się z tym kim i jaka jest naprawdę. Pod powłoką tych kłamstwa kryje się silna kobieta, które swoje serce oddając jednemu mężczyźnie pozostaje mu wierna i oddana. Jest nieugięta w swych przekonaniach. Jest nieprzejednana w swym postępowaniu. Walczy o swoje dobre imię i miłość, mimo że przyjdzie jej za to cierpieć.

I mimo, że nawet w oczach publiczności może być ona jedynie bierną osobą, która poddaje się woli i zdaniu wszystkich. Tak naprawdę ona władczy. Martyna Byczkowska, która wciela się w postać Desdemony idzie za głosem swojej bohaterki i twardo stawiając kroki po scenie próbuje wieść widza po swojej ścieżce. Mało kto jednak doszukuje się w niej czegoś więcej, bo jej postępowanie i kruchość – a będąc niepoprawnymi politycznie – płeć, od razu nakazuje zepchnąć ją w otchłań zła i uwierzyć w słowa samego Jago, chociaż oczywistym jest, że bohaterka jest zupełnie kimś innym. Sam zaś Jago (Henryk Simon) poza złem nie prezentuje w sobie żadnej z postaw godnej pochylenia się nad nim. To on doprowadza do rozpadu swojego małżeństwa (Emilia – Agata Różycka), do szaleństwa Otella, do upadku Cassio (Kamil Suszczyk), do zabójstwa Rodrigo (Dawid Ściupidro), do wściekłości Brabantio (Marcin Bubółka). To on odpowiedzialny jest za każde nieszczęście, które w tej sztuce przejdzie przez scenę. I tak też stara się grać swoim bohaterem. Z tą różnicą, że aktor pochyli się nad jego złem i wprost wpadając w jego sidła stworzy bohatera-potwora. Takiego, który mimo wszystko doda kolorytu tej sztuce.

Spektakl Otello nie poszedł jednak w stronę dzieła Szekspira, a stworzył własny wizerunek bohaterów, obraz który przybrał barw szarości i czerni. Skupiono się przede wszystkim na słowach, słowach, słowach. Na dialogach, które między bohaterami przenosiły największy emocjonalny ładunek. Przekleństw i bluzg nie sposób było zliczyć w tym spektaklu i broń boże nie nazywajmy go nowoczesnym, w nim po prostu zabawiono się językiem i pokazano inny wymiar samego Szekspira. Niejeden raz szok przenikał również przeze mnie, ale zachwycona byłam tym co przygotowano na scenie, to w jaki sposób zagrano wszystkimi z bohaterów. I nakreślając im wyraźne rysy pokazano, jaki człowiek potrafi rządzić światem. I kto w tej grze zawsze będzie przegrany. A wszystko to rozegrało się w scenografii równie szarej i ciemnej jak obraz, który tworzyli bohaterowie. Używając przy tym jak najmniejszej ilości rekwizytów, bo to na widzach złożono obowiązek wykreowania świata bohaterów. Dając możliwość ubrania go w różne sytuacje z przeszłości i dalekiej przyszłości. A także teraźniejszości, której głos pod postaciami Szekspira przebijał się najgłośniej.

Otello

Teatr Collegium Nobilium

Feridun Zaimoglu & Günter Senkel na podstawie Williama Shakespeare’a

tłumaczenie, opracowanie,reżyseria: Grażyna Kania

współpraca: Marcin Bartnikowski

scenografia, kostiumy: Katarzyna Sankowska

muzyka: Dominik Strycharski

choreografia: Szymon Osiński

światło: Michał Głaszczka

video: Marcin Almert, Michał Głaszczka

asystenci reżysera: Lena Alberska, Marcin Bubółka

obsada: Marcin Stępniak, Henryk Simon, Kamil Suszczyk, Dawid Ściupidro, Marcin Bubółka, Martyna Byczkowska, Agata Różycka, Jakub Kordas

Czytaj więcej

Udostępnij |

Pages

Fizycy, reż. Marcin Hycnar

TOP 5 – najlepsze spektakle sezonu teatralnego 2018/2019

Płatonow, reż. Monika Strzępka

Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o wojnie trojańskiej, reż. Agata Duda-Gracz

I co dalej? Wywiad z Mateuszem Burdachem

Świat ludzi samotnych – rozmowa z Katarzyną Łęcką, Alicją Pietruszką, Mironem Jagniewskim i Sławomirem Packiem

Rewizor. Będzie wojna!, reż. Anna Augustynowicz

marat/sade, reż. Wawrzyniec Kostrzewski

Mędrole, reż. Małgorzata Flegel

Otello, reż. Grażyna Kania

Autor: Agnieszka Kobroń

Śledź mnie

Popularne posty

Partnerzy

FACEBOOK

YOU TUBE

Twitter