/fot. Grzegorz Gajos/

A cóż takiego niezwykłego może być w inscenizacji teatralnej? Tutaj powinni zadziwić się i duzi i mali, bo Akademia Pana Kleksa ożywa na nowo. Jest kolorowo i malowniczo, z dużą dozą magicznego świata, który przecież wypełnia przestrzeń tej niezwykłej szkoły. Jest wesoło, beztrosko i gwarnie. Uczniowie Akademii bawią się w najlepsze, a Pan Kleks (Tomasz Szczygielski) całą swą osobą zagarnia sceniczny świat i ciekawość widzów, którzy niecierpliwią się, by zobaczyć co zaraz wydarzy się w tej nietypowej szkole. Nawet dorośli z zachwytem popatrzą na tego Kleksa, który swoją żywiołowością i temperamentem potrafi przywołać młodzieńcze lata, na nowo odtworzyć dawne wspomnienia. Na tyle, że momentami aż żal odrywać od niego wzrok. Ale sam Adaś Niezgódka (Jakub Kowalczyk) niewiele odbiega od swojego mistrza. Ba, nawet śmiem powiedzieć że jest bardzo do niego podobny. Za ich sprawą wszystko staje się jakieś. Za ich sprawą możemy z zachwytem popatrzyć na rozsypujące się piegi, posłuchać historii Mateusza, który zamienił się w szpaka czy zobaczyć jak Adaś podróżuje między światami.

Akcja toczyć się będzie zgodnie z dziełem Brzechwy z tym, że zadzieje się i na scenie i poza nią, tak że każdy z bohaterów stanie się dla najmłodszych widzów namacalny i prawdziwy. Będą go mogli dotknąć, a może ktoś będzie szczęśliwcem i pod swoim krzesłem znajdzie magiczny eliksir. Ale na tym nie koniec, bo główne role w tej sztuce grać będą lalki, które odpowiednio połączone z ciałami aktorów, ożyją. Staną się żywymi istotami, które aktorzy umiejętnie pociągając za sznurki zmuszą do tańca, biegania, skakania i zabawy. A wszystko w stałym rytmie określonym przez reżysera Jacka Gębure. Bo ruch tych postaci nie będzie przypadkowy. Będzie miał swoją muzyczność i zgodność, odbijającą się w każdej z postaci czy to tej lalkowej czy w samych aktorach. Połączenie świata lalek z światem ludzi okaże się pomysłem na miarę idealnego spektaklu dziecięcego, w którym wszystko będzie ciekawić i interesować. Zachwycać na każdym kroku, z każdą zmianą. Na tyle, że w połączeniu ze scenografią mieniącą się tysiącem kolorów, zmieniającą się pod wpływem odpowiedniego ustawienia światła czy przesunięciu kilku rekwizytów znajdywać będziemy się za każdym razem w innym świecie i innej przestrzeni. Bardzo magicznej i baśniowy.

Akademia Pana Kleksa

Teatr Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki w Opolu 

autor: Jan Brzechwa

adaptacja: Tadeusz Rybicki

teksty piosenek: Jan Brzechwa, Krzysztof Gradowski

reżyseria i choreografia: Jacek Gębura

scenografia: Eva Farkašová

muzyka: Tomasz Leszczyński, Andrzej Korzyński

projekcje multimedialne: Jakub Hader / Dawid Ryś

animacje: Magdalena Kasperczyk

asystent reżysera: Jakub Kowalczyk

obsada: Tomasz Szczygielski, Jakub Kowalczyk, Krzysztof Jarota, Jan Chraboł, Karolina Gorzkowska, Anna Jarota, Aleksandra Mikołajczyk, Agnieszka Zyskowska-Biskup, Zygmunt Babiak, Łukasz Bugowski, Andrzej Szymański

Spektakl prezentowany w ramach 38. Warszawskich Spotkań Teatralnych.

/fot. materiały prasowe Teatru im. S. Jaracza w Olsztynie/

Bohater sam o sobie mówi, że ma czterdzieści lat, ale rodzice (Milena Gauer i Radosław Hebal) traktują go jak dziecko. Sekretarka (Marzena Bergmann), która go odwiedza mówi do niego z kolei: Panie Dyrektorze. Pojawia się też Wuj (Cezary Ilczyna), z którym wspominają jakieś czasy. Czasy, które tak właściwie nie wiadomo skąd znalazły odbicie w życiu bohatera. Innym zaś razem pojawi się Dziewczyna (Agnieszka Giza), która wykrzyczy mu w twarz, że ten zostawił ją samą z dzieckiem. Jednym razem nazwany jest Henrykiem innym Wiktorem, a Tłusta Kobieta (Alicja Kochańska) nazwie go Wacławem. W kolejno prezentowanych sytuacjach zmienia się jego wiek i zawód, tylko charakter wciąż pozostaje ten sam. Niezależnie gdzie umieścimy bohatera on wciąż pozostaje wycofany. I chociaż sytuacje bezpośrednio odnoszą się do niego, bezpośrednio w niego uderzają, to on zamiast stać się ich czynnym uczestnikiem stoi z boku. Nie reaguje, w żaden sposób nie próbuje wyjaśniać zarzutów, które są kierowane w jego stronę. Jakby był w innym miejscu.

Tak jak u Różewicza tak i w inscenizacji Andrzeja Majczaka Bohater (w tej roli Artur Steranko) przedstawiony jest dokładnie w ten sam sposób. Nie ma marzeń i planów na przyszłość. Chce jedynie zaszyć się w swoim łóżku i spać. Nie przypadkowo całość akcji dzieje się w jego sypialni, w bliżej nie określonym czasie. Przedstawiony pokój jest niewielki i tak właściwie całkowicie pusty. Poza łóżkiem nie sposób dopatrzeć się tam innych rekwizytów. Ważniejsze jednak staje się to co jest obok bohatera, czyli ludzie, którzy wciąż się pojawiają. W scenografii umieszono bardzo wiele drzwi przez, które ci bohaterowie wchodzą. Jakby każdy miał przypisane inne wejście. Inny moment i cel wyjścia. A nad tym wszystkim czuwa Chór Starców, który konsekwentnie obraża głównego bohatera chcąc mu uświadomić jak nijakim jest człowiekiem.

Lecz na nic zda mu się Chór Starców (Marian Czarkowski, Cezary Ilczyna i Maciej Mydlak), który jak mantrę wypomina jego błędy. On wciąż pozostaje na uboczu. Niechętnie podchodzi do życia. Przebieg zaś jego myśli znany jest wyłącznie jemu samemu. Widzowie otrzymują postać, która jest do rozszyfrowania. Poprzez jego gesty musi tworzyć bohatera z krwi i kości. Człowieka, który istnieje naprawdę. I jak się okazuje, mimo tego wycofania postaci każda z przytaczanych historii zda być się prawdopodobną. Zaś luźne sceny zaczynają łączyć się w jakąś spójną całość. W charakterystykę bohatera, jego życia. W pokazanie everymana, który tak jak współczesny człowiek żyje, ale mimo wszystko nie potrafi odnaleźć się w nowoczesnej rzeczywistości. Mamy w końcu człowieka, który próbuje do czegoś dojść ale nieustannie od czegoś uciekając. Jest nieszczęśliwy, zagubiony, samotny. I mimo tego, że otaczają go ludzie, wciąż nie potrafi się z nimi zapoznać, a co za tym idzie odnaleźć nawet własnego charakteru, samego siebie.

Na scenie ujrzałam wierne oddanie tekstowi Różewicza, nie zobaczyłam jednak nic co zachwyciło by mnie w prezentowanym obrazie. Poza postacią głównego bohatera, wszyscy inny raczej drażnili swoją obecnością. Chór Starców na początku wydawał się wyjątkowy, z czasem tylko przeszkadza w życiu Bohatera, zaś wszyscy inni, którzy tuż obok niego się pojawiają zakłócają ten jego wewnętrzny spokój. Uważam, że przy takiej konstrukcji głównej postaci wypadałoby skupić się wyłącznie na jego osobie. Może kosztem innych, ale wtedy z mocniejszym naciskiem na to jak jest on zagubiony w formie, którą narzuciło mu życie i jakieś inne osoby, które pojawiły się w jego życiu. Bo kiedy do jego wyciszonej postaci dodany innych bohaterów to na scenie robi się jeden wielki gwar. Wszyscy próbują się przekrzyczeć, nadbudować formę, której nie potrafią oddać wobec spokojnej natury Bohatera.

Kartoteka

Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie

tekst: Tadeusz Różewicz

reżyseria: Andrzej Majczak

scenografia: Urszula Czernicka

muzyka: Marcin Rumiński

obsada: Marzena Bergmann, Milena Gauer, Agnieszka Giza, Alicja Kochańska, Ewa Pałuska, Marian Czarkowski, Radosław Hebal, Cezary Ilczyna, Maciej Mydlak, Artur Steranko, Miłosz Banasiak/ Mateusz Czułowski

*Spektakl prezentowany podczas 42. Opolskich Konfrontacji Teatralnych.

/fot. semimatt.pl/

Wchodzimy na widownię, a one już czekają. Porozrzucane szczątki jakiś ciał. Ciał przygotowanych ze sztucznych i obcych elementów. Ktoś nie ma nóg, ktoś pozbawiony jest tułowia, a jeszcze ktoś bez ręki. To lalki. Są też ciała zwykłych ludzi, postaci które występują w dramacie Stanisława Wyspiańskiego. Ale te lalki i ci bohaterowie na scenie stają się jednością. Tworzą spójną całość. Charakteryzując ich. Bo to właśnie lalki nadają postaciom formy, określają zakres ruchów. Pod tymi konkretnymi postaciami z Wesela kryją się bohaterowie bez prawdziwych twarzy. Oni są na weselu, którego tak naprawdę nie ma. Nie istnieje. Wszystko toczy się jak w jakiejś malignie sennych wyobrażeń. Na myśl przychodzi pogrobowy świat. Świat duchów, które jeszcze raz się obudziły, aby dokończyć swoje sprawy. Aby jeszcze raz spróbować zawalczyć o siebie, o ludzkość i zadąć w złoty róg.

Przyjęcie zaczyna trwać w najlepsze, a los tych postaci powtarza się po raz któryś. Zda się, że od napisania dzieła Wyspiańskiego, powtarza się w nieskończoność. Jakub Roszkowski, reżyser, celowo ubogaca swoją inscenizację o lalki, to przez nie pokazuje, że człowiek od tylu już lat wciąż jest taki sam. Wciąż nie rozumie na co mu był i jest złoty róg. Lalki były na tyle plastyczne, że w ich twarzach zaczynały odbijać się emocje aktorów. Dlatego to na ich barkach spoczął ciężar tego spektaklu. To im przyszło wyjaśnić całą istotę wesela. I udało się. Aktorzy grają sobą, grając jednocześnie też lalkami. I to one stają się nimi, a oni lalkami. Tworzy się sztuka, która zaczyna do nas przemawiać już w powierzchownej warstwie. Już od momentu kiedy postacie zaczynają wchodzić w głębokie ramy tekstu, w jego strukturę, a potem w wypowiadane słowa poprzez nadane im intencje. Wtedy zaczyna tworzyć się jakiś inny wymiar teatru. Inny wymiar teatralnego świata. Dotąd nieznany i niespotykany.

Roszkowski przede wszystkim skupił się na istocie człowieka. Jego działaniach i występkach, które podsycane jakimiś wyższymi ideami nigdy nie mają prawa się ziścić. Mamy przede wszystkim ludzi, którzy próbują ze sobą walczyć, aby pokazać, że potrafią. Aby się wyrwać ze społecznych struktur, w których przymusowo się znaleźli. Lecz ta ich walka jest wciąż taka sama. Bo kiedy już dochodzą do końca swojej drogi i wreszcie mogą stać się sobą zawracają. Nie potrafią żyć jako samodzielne jednostki. Potrafią już tylko słuchać innych. Bohaterowie mimo powierzonych im ról, przypisanych zadań, konwenansów w które są wtłoczeni starają się pozbyć z siebie obcych ciał. Zdjąć te fałszywe maski. Ich walka trwa nieustannie i kiedy myślimy, że już wychodzą poza schemat, kiedy stają obok tych sztucznych ciał, wszystko nagle wraca. Oni odwracają swoje twarze po raz kolejny w stronę swoich masek. Aby je na siebie założyć na nowo i od początku zacząć wesele. Po raz któryś już zostają uwięzieni w swoim losie. W przeznaczeniu, które dla każdego z ludzi zostało zapisane dużo wcześniej.

Scenografia wyglądała jak pobojowisko po przegranej bitwie. Zamiast tradycyjnej weselnej imprezy nasuwał się obraz wojny. Zgliszcz, które powstały za sprawą człowieka. Do tego jeszcze ten unoszący się nad sceną dym. A może trafiliśmy do pierwszego kręgu piekła? Bohaterowie to pijani biesiadnicy, którzy stracili już zapał do zabawy. Ilość wypitego alkoholu sprawiła, że zaczęli myśleć o swoim życiu, losie. Ale w pewnym momencie zaczęłam zastanawiać się czy to naprawdę wesele, czy to naprawdę wina alkoholu. Winę można upatrywać w tym, ale widzimy że nasi bohaterowie celowo zostali upojeni, aby nie myśleli o tym, że mogą coś zmienić. Zmienić siebie, otoczenie. Zawalczyć o własną wolność. Oni mimo tego, że mają świadomość iż mogą wyjść z tego „więzienia” są wobec tego bezsilni. Wiedzą, że bez pomocy nie dają rady. Dlatego co chwila wyciągają rękę po zbawienny napój, jakoby to on miał ich uratować.

Wesele

Teatr im. H. Ch. Andersena w Lublinie

tekst: Stanisław Wyspiański

reżyseria i opracowanie tekstu: Jakub Roszkowski

scenografia: Maciej Chojnacki

muzyka: Michał Siwak

obsada: Mirella Rogoza-Biel, Gabriela Jaskuła, Urszula Pietrzak, Wioletta Tomica, Maria Wąsiel, Ilona Zgiet, Daniel Arbaczewski, Konrad Biel, Bogusław Beniu Byrski, Jacek Dragun, Mateusz Kaliński / Michał Zgiet (gościnnie), Kacper Kubiec, Bartosz Siwek

*Spektakl prezentowany w ramach 42. Opolskich Konfrontacji Teatralnych.

Na wstępie chciałabym podziękować Instytutowi Teatralnemu i Teatrowi im. Jana Kochanowskiego w Opolu za możliwość uczestniczenia w festiwalu, zaś wszystkim osobą pracującym i współpracującym podziękować dodatkowo za niesamowitą atmosferę i miłe przyjęcie. Poczułam się jak w domu z tym wyjątkiem, że miałam możliwość codziennie uczestniczyć w życiu teatralnym. Oglądać spektakle, słuchać niesamowitej muzyki podczas koncertów. Więc pora głośno powiedzieć, że ta edycja OKT udała się i to bardzo. Mimo, że nie uczestniczyłam w całości festiwalu, dane mi było zobaczyć ponowie Ślub w reżyserii Anny Augustynowicz oraz Księcia Niezłomnego Pawła Świątka, Wesele Jakuba Roszkowskiego (przepiękną inscenizację) oraz Kartotekę w reżyserii Andrzeja Majczaka. I jak się później okazało miałam to szczęście, że zobaczyłam wszystkie spektakle, które sięgnęły po nagrodę jury głównego, dziennikarzy oraz społecznego (werdykt można zobaczyć tutaj lub tutaj).

Spektakl Pawła Świątka nie zachwycił chyba nikogo. Zdecydowanie scena w opolskim teatrze nie sprzyjała tej inscenizacji. Nie to miejsce, nie ta realizacja. Miałam to szczęście, że widziałam Księcia Niezłomnego na macierzystej scenie w Teatrze Jaracza w Łodzi i tam z zapartym tchem śledziłam wszystko co działo się na scenie, a przede wszystkim zachwycałam się muzyką Dominika Strychalskiego. Na festiwalu całkowicie tego elementu zabrakło. Muzyka była źle słyszalna, nie niosła się po widowni tylko głucho odbijał od ścian. Mimo to jury główne doceniło to co Strychalski zrobił dla spektaklu i przyznało mu wyróżnienie za autorstwo i wykonanie muzyki do spektaklu. Cieszę się z tego, choć wiem że liczy się to co na festiwalu, a tutaj niestety muzyka nie wybrzmiewała dobrze.

Spektaklem, który zajął drugie miejsce w ilość nagród była Kartoteka Majczaka. Jakież było moje zaskoczenie kiedy posypały się nagrody dla tej sztuki, a to za rolę Wrony, Wujka i Profesora; a to za precyzyjne i twórcze zinterpretowanie uniwersalnej treści dramatu Różewicza. Oczywiście, sztuka w ciekawy sposób przedstawiała losy człowieka, który gdzieś zagubił się w swoim życiu, w społeczeństwie, w świecie i szukał jakiegoś sposobu, żeby pojąć to co go otacza i spotyka. Pokazywała również w ciekawy sposób mechanizmy działań ludzi, jak również zagubienie poszczególnych jednostek. Lecz, jak większość ostatnimi czasy spektakli, trochę Kartotekę przedobrzono. Na siłę otaczano głównego bohatera postaciami, które niedużo wnosząc do jego życia robiły wyłącznie na scenie niepotrzebny szum oraz wznosiły okropny wrzask. Zresztą dużo było też takich scen, który wypadałoby przekreślić i zamiast skupiać się na przedstawianiu każdej z postaci z mniejszą bądź większą precyzją, zająć się samym głównym bohaterem. I jeśli mnie przyszłoby już przyznać jakąś nagrodę dla Kartoteki to doceniłabym tutaj wyłącznie rolę Artura Steranko oraz drzwi w scenografii.

Słuchając początkowego werdyktu straciłam nadzieję, że Wesele Jakuba Roszkowskiego załapie się na jakąkolwiek nagrodę. I niestety, ale moje obawy się spełniły. Żadne z jury nie doceniło ani samej inscenizacji ani aktorskiego wykonu. Smutne to bardzo, bo ten spektakl był niespotykaną obecnie na scenach czystą teatralną formą. Był po prostu piękny pod względem wizualnym i estetycznym. Na długo zapamiętam lalki przyczepione do ciał aktorów i samych aktorów grających tymi lalkami. Zapamiętam to w jaki sposób poruszali się po scenie i co mi ofiarowali. Zapamiętam tę scenografię i dym unoszący się po widowni. Zapamiętam atmosferę i uczucie jakie towarzyszyły mi kiedy oglądałam spektakl. Dla mnie to właśnie Wesele jest zwycięzcą tegorocznej edycji Opolskich Konfrontacji Teatralnych. Bo nie do podrobienia jest to co Roszkowski zrobił na scenie, ani to jak aktorzy zagrali. Wreszcie tekst Wyspiańskiego zyskał nowy wymiar, wydźwięk. I naprawdę bardzo nisko chylę czoło przed wszystkim twórcami tej inscenizacji za możliwość przeżycia tego spektaklu wraz z nimi. Za możliwość obcowania z tak piękną teatralną formą.

Największym zwycięzcą okazał się Ślub Augustynowicz. Nagrody dla tej sztuki sypały się zewsząd. Docenieni zostali wszyscy aktorzy grający w sztuce (prawie wszyscy, bo Magdalena Żak została w tej wyliczance pominięta i właściwie to nie dziwi mnie to wcale), reżyseria oraz sam spektakl. I tutaj też należą się gromkie brawa, bo w tym wykonaniu Gombrowicz ożywa na teatralnej scenie. I nawet ja zaczynam takiego pisarza darzyć ogromną sympatią. Szczególnie cieszę się z nagrody aktorskiej dla Jędrzeja Wieleckiego za debiut w roli Władzia, bo jego aktorski wyczyn urzekł mnie już na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych, a tutaj w Opolu potwierdziło się i umocniło moje dobre słowo za tę rolę. I oczywiście zjawiskowa rola Matki w wykonaniu Joanny Matuszak, której grę nazwać można aktorstwem totalnym.

Już tak na zakończenie tylko powiem, że mam nadzieję, iż kolejna edycja będzie równie udana jak ta, a ocena jury jakoś bardziej przychylna spektaklom, w którym wykorzystywane są lalki, zaś spotkania pospektaklowe prowadzone z większym profesjonalizmem i zaangażowaniem. Mam też nadzieje, że jury nie będzie musieć sięgać znów po słowa, iż „wyraża zaniepokojenie sposobem interpretowania tekstów klasycznych, jaki obecnie dominuje w wielu teatrach, a zarazem ma nadzieję, że Komisja Artystyczna następnej edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa” będzie miała bogatsze możliwości wyboru wartościowych realizacji scenicznych”. Mimo wszystko to był festiwal, który naprawdę uczynił Opole na te sześć dni teatralną stolicą Polski. Wracam do Warszawy uszczęśliwiona, że byłam jego częścią.

Już prawie połowa. W trzecim dniu Opolskich Konfrontacji Teatralnych działo się chyba najwięcej i najlepiej. A wszystko zaczęło się od wyjątkowego spektaklu Wesele w reżyserii Jakuba Roszkowskiego. Sztuki, w której oprócz aktorskich umiejętności ważną rolę odegrały lalki. To one przyczepione do ciał aktorów stały się pierwszoplanowymi bohaterami. Nie sposób było oderwać od nich wzroku. Nie sposób było przestać patrzeć na to w jaki sposób zlewają się z ciałami aktorów i grają wraz z nimi. Ale o samym spektaklu napiszę więcej, dużo więcej. Bo był niesamowity i hipnotyzujący. I zasługuje na coś więcej niż tylko kilka prostych słów.

Trochę gorzej zadziało się na spotkaniu pospektaklowym. Taka mała utarczka słowna, którą w pełni rozumiem. Ba, nawet uważam że była potrzebna. Bo to już któreś z kolei spotkanie poruszające tematy polityczne. Wiadomo w obecnych czasach i społecznych nastrojach temat potrzebny i bardzo na chodzie, ale kiedy na siłę próbuje się wyciągnąć od reżysera czy aktorów grających w spektaklu jak bardzo było politycznie to robi się aż niesmacznie. Polityka nie wygląda z każdego zakamarka sceny, a prezentowane sztuki mają większą wartość i więcej do powiedzenia. Ale rozumiem nie wszyscy są w stanie to docenić. Nie w stanie są też przygotować się do rozmowy na dobrym poziomie i poza zadawaniem pytań co reżyser miał na myśli i „jak się grało” nie wymyślić nic bardziej sensowniejszego.

Ostudzić emocje udało się Stanisławowi Soyce, którego koncert grany był na Dużej Scenie Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu. Zrobiło się bardzo nastrojowo, a najbardziej znane utwory artysty niosły się po widowni. Publiczność nie mogąc już spokojnie usiedzieć na swoich miejscach dołączyła i swój głos i zaczęła śpiewać. W takich aranżacjach, z taką realizacją świateł nawet mnie udało się wzruszyć. Przez co w takim trochę melancholijnym nastroju z piosenkami Soyki wróciłam do hotelu. A teraz znikam na kilka dni z Opola, aby odwiedzić parę warszawskich teatrów, ale wrócę! Przecież zakończenia przegapić nie mogę.

Drugi dzień 42. Opolskich Konfrontacji Teatralnych otworzyła etiuda z Akademii Teatralnej w Warszawie w reżyserii Karoliny Szczypek. Utwór oparty na opowiadaniu Iwaszkiewicza Tatarak. Główną bohaterką jest Marta (Ewa Skibińska), kobieta już nie młoda ale tęskniąca za tymi czasami. Rozpamiętująca to co było kiedyś. Pragnąca przywrócić to co miała kiedyś. Swoją postawa aż krzyczy o tym jak bardzo rozżaloną jest osobą. W jakiej monotonii żyje. Jak bardzo chciałaby cofnąć się kilkanaście lat wstecz. Podczas rozmowy ze swoim przyjacielem (Krzysztof Kumor) wspominając dawne czasy, w jej opowieściach wybrzmiewa niewyobrażalna tęsknota za młodością. Stykając się z nią na codzień popada w jakiś dziwny stan letargu, który nie pozwala przestać jej marzyć o zdobyciu chociażby skrawka czegoś co da jej możliwość znów poczuć się piękną i młodą.

W Bogusiu (Mateusz Burdach), chłopaku poznanym na plaży, odnajduje to za czym tęskni. I to jego pragnie uwieźć, bo wierzy że tylko tak odzyska swoją dawną witalność. Wierzy w to, że zmarszczki znikną, ciało nie będzie już tak obwisłe, a młodzieńcza witalność powróci. Ewa Skibińska w roli Marty idealnie wpisała się w iwaszkiewiczowską postać. Trudno już zobaczyć w tej bohaterce kogoś innego niż grającą ją aktorkę. Skibińska była subtelna ale w swoich oczach miała pewne szaleństwo, które dotknęło jej bohaterkę. Zagrała prawdziwą damę, którą przytłaczają czasy w których żyje i czas dla którego żyje, aczkolwiek w tym wszystkim pokazywała swoją zwyczajność każdej kobiety, która traci swoje piękno. U jej boku zobaczyliśmy Przemysława Bluszcza, jako męża. Mężczyznę całkowicie wycofanego, który swoje życie straci właśnie przez żonę, na którego nie czeka już szczęście u boku tej kobiety. Ale mimo wszystko trwa przy niej, być może widząc w tym jakąś wyższą konieczność.

Z obrazu Iwaszkiewicza, w którym udało uchwycić się całą istotę jego opowiadania oraz istotę człowieka jego pragnień i zgubnych oczekiwań przenieśliśmy się do dzieła Juliusza Słowackiego Książę Niezłomny. W sztuce tej Paweł Świątek mierzył się z utworem wieszcza ubogacając go o silne rysy współczesności i wiele odwołań do wyborów indywidualnych jednostek. Pozbawił Księcia Niezłomnego jego prawdziwej intencji, gdzieś po drodze gubiąc też charakteryzującą go niezłomność i zostawiając po prostu otwarte zakończenie, jako przystanek w drodze do działań wielkich. Więcej o spektaklu tutaj.

Może dzieło Pawła Świątka nie jest doskonałe i lepiej odnajduje się w przestrzeni Teatru Jaracza w Łodzi niż opolskim teatrze, ale mimo wszystko ma swój konkretny wydźwięk ubogacony niezwykłymi kostiumami i świetną muzyką. I tego nikt mu nie odbierze. Rozumiem, że dla niektórych to dzieło może być zbyt przytłaczające, a widz nieprzyzwyczajony do takich „eksperymentów” jakoś zagubiony w jego formach i strukturze, ale nazywanie Księcia Niezłomnego Świątka porażką artystyczną, chyba nie jest odpowiednim określeniem, a na miejscu to już nie jest w ogóle. Nie dla twórców i wszystkich osób, które na ten spektakl pracowały. Bo mimo wszystko, chociażby nie wiem za jak złe to dzieło można by było uznać, znajdą się w nim elementy naprawdę świetne i godne uwagi. Dlatego nie godzę się i głośno protestuję, aby swoje niezadowolenie wyrażać poprzez mówienie aktorom wprost, że ten spektakl był ich artystyczną porażką.

Każdemu chyba zdarzają się lepsze i gorsze dni, a spektakl jako żywa materia zawsze może być i jest inny. Na deskach opolskiego teatru, szczerze mogę powiedzieć, że nie zachwycił mnie zbytnio ten spektakl, nie tak jak w swoim macierzystym teatrze. Bo po zobaczeniu go w Teatrze Jaracza w Łodzi wyszłam po prostu zachwycona. W szczególności warstwą wizualną i muzyką, którą stworzył Dominik Strychalski. Ale atmosfera została ostudzona kiedy rozpoczął się Jam Jazz Session, wydarzenie towarzyszące festiwalowi, którego celem było zaprezentowanie fundamentalnej istoty grania jam session. Można nie być fanem takiego brzmienia, ale to wykonanie zasługuje na piątkę z plusem, co zresztą widać było po rozbawionej publiczności. I z takimi emocjami upłynął dzień drugi festiwalu.

Informacje o etiudzie:

TATARAK (etiuda na motywach Tataraku J. Iwaszkiewicza)

reżyseria oraz adaptacja sceniczna : Karolina Szczypek

scenografia oraz kostiumy : Zofia Jocek i Karolina Szczypek 

reżyseria światła: Miguela Nieto

obsada: Ewa Skibińska, Krzysztof Kumor, Przemysław Bluszcz, Mateusz Burdach (II rok WA AT) 

*Egzamin I roku WR AT pod opieką mgr. Mateusza Bednarkiewicza

Wypada głośno krzyknąć: stało się! Opole do 23 kwietnia zostanie teatralną stolicą Polski, w której dziać się będą rzeczy niezwykłe. Widzowie przez sześć dni oglądać będą inscenizacje klasycznej literatury polskiej, zaś zespoły aktorskie mierzyć się z formą i walczyć o liczne nagrody. To będzie zacięta bitwa, w której do zdobycia jest Nagroda Główna im. Wojciecha Bogusławskiego w wysokości 150 tysięcy złotych za najlepszy spektakl, do tego dochodzi szereg nagród indywidualnych. Jest o co walczyć, bo tegoroczny budżet to aż 500 tys. złotych z czego połowa pochodzi od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 150 tys. złotych od samorządu województwa, a 100 tys. złotych przekazał ratusz.

Z pięćdziesięciu spektakli z całej Polski (zgłoszonych przez 36 teatrów z 23 miast), tylko siedem stanie do otwartej walki: Ślub Anny Augustynowicz, Książę Niezłomny Pawła Świątka, Wesele Jakuba Roszkowskiego oraz Krzyżacy tegoż samego reżysera, Dziady - noc pierwsza Piotra Tomaszuka, Krakowiacy i Górale Michała Kmiecika oraz Kartoteka Andrzeja Majczaka. Nagrodę główną przyzna jury w składzie: Małgorzata Leyko, Krystyna Meissner, Gabriela Muskała, Janusz Majcherek oraz Piotr Ratajczak. Ale to nie wszystko, bo jury dziennikarzy, któremu przewodniczy Jacek Cieślak oraz jury społeczne składające się z mieszkańców Opola również przyzna swoje nagrody.

Wtorek upłynął na oficjalnej gali rozpoczynającej festiwal, na której przyznano następujące nagrody:

Komisja Artystyczna II edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa” w składzie: Dariusz Kosiński (przewodniczący), Jarosław Cymerman, Aneta Groszyńska-Liweń, Ewa Guderian-Czaplińska, Patryk Kencki, Jolanta Kowalska i Wanda Świątkowska po obejrzeniu 50 inscenizacji dawnych dzieł literatury polskiej, zgłoszonych przez poszczególne teatry, a wystawionych w okresie od 1 IX 2015 do 30 XII 2016, zgodnie z regulaminem Konkursu postanowiła przyznać Nagrodę Specjalną im. Stanisława Hebanowskiego w wysokości 30 000 zł za najciekawsze odkrycie repertuarowe Teatrowi Polskiemu w Poznaniu za przedstawienie Ojczyzna Krystyny Miłobędzkiej w reżyserii Justyny Sobczyk.

Komisja przyznała także następujące nagrody dodatkowe twórcom przedstawień niezakwalifikowanych do finału Konkursu:

• nagrodę dla Aleksandry Czapli-Oslislo, Martyny Łyko, Miłosza Markiewicza i Radosława Rychcika za opracowanie programu stanowiącego część projektu Wesele Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego – 3000 zł;
• nagrodę dla Anny Retoruk za adaptację tekstów Mirona Białoszewskiego i reżyserię opartego na nich przedstawienia Dziady po Białoszewskim w Teatrze Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach – 3000 zł;
• nagroda dla Piotra Tomaszuka za twórczą interpretację Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka w Teatrze Wierszalin w Supraślu – 3000 zł.

Wyróżnienie honorowe przypadło twórcom i realizatorom historycznego przedstawienia całości Dziadów Adama Mickiewicza w Teatrze Polskim we Wrocławiu.

Zaraz potem widzowie na scenie mogli zobaczyć Ślub w reżyserii Anny Augustynowicz. A co mnie niezmiernie cieszy ja, ponad dwa tygodnie później po Warszawskich Spotkaniach Teatralnych, oglądam ten spektakl po raz kolejny i mogę powiedzieć: znów mnie poruszył. Zachwycił. Po raz kolejny pozwolił mierzyć się z jego formą. Po raz kolejny oczarowywał grą aktorską. I pozwalając sobie zacytować samą siebie: „Aktorski to był wyczyn. Piękny i subtelny. Dobrze poprowadzony. I nie odważę się kogoś wyszczególnić, komuś nadać większego znaczenia. Bo wszyscy byli mówiąc najprościej nadzwyczajni. To za ich sprawą zakochałam się w spektaklu Augustynowicz. To za ich sprawą dałam się porwać sztuce i podobnie jak bohaterowie byłam zahipnotyzowana Ślubem od pierwszych chwil jego trwania”. W końcu, po raz kolejny mogę powiedzieć, że to doświadczenie było piękne i niezwykłe.

Pospektaklowe emocje zaprowadziły mnie na koncert Maji Kleszcz towarzyszący 42. OKT. Wokalistka o niezwykłej barwie głosu śpiewała m.in. utwory ze swojej płyty Romantyczność. Nie zabrakło również piosenki Zanim wstanie miasto. Publiczność już w węższym gronie, w otoczeniu bliskich i znajomych powoli kończyła swój dzień. Dzień pierwszy Opolskich Konfrontacji Teatralnych, na który mieszkańcy Opola przybyli tłumnie. Aby wspólnie z organizatorami uczestniczyć w tak ważnym i uroczystym dniu. Aby dać porwać się niecodziennym teatralnym klimatom i móc dotknąć tej „klasyki żywej”.

Dzień, jak co dzień. Praca w salonie fryzjerskim „The Szalone Nożyczki” wre. Klient za klientem przychodzi. Klient za klientem odchodzi. Joannie Jaśko-Sroce udało się z dokładnością, co do jednego szczegółu stworzyć scenografię, która była odzwierciedleniem prawdziwego salonu fryzjerskiego. Nawet atmosfera była jak z osiedlowego zakładu, do którego w głównej mierze przychodzi się po to, żeby porozmawiać o sąsiadach. Ploteczki prosto z dzielni przemykają zauważone po zakładzie. Antonio coś z grzebieniem w nazwisku zamiast zajmować się klientami, zajmuje się plotkami. Obiektem jego ciągłych opowieści jest Izabela Czerny, niegdyś najlepsza pianistka dziś zapomniana już artystka, która gra w domu do przysłowiowego kotleta. To od niej mężczyzna wynajmuje lokal, ale tak bardzo jej nienawidzi, że nie waha mówić się o Izabeli: stara kurwa. Postać Tonia rozczuliła mnie najbardziej. Bawiło mnie jego zachowanie, wypowiedzi i cięta riposta, jak również i to w jaki sposób demonstrował swoją orientację seksualną. Widać, że Łukasz Schmidt przygotował się do swojej roli lepiej niż zestresowani uczniowie do szkolnej kartkówki. Kiedy Tonio zabawia klientów, jego współpracownica Barbara Markowska (Grażyna Rogowska) pomaga mu w salonie i z równie wielką pasją jak on strzyże, farbuje i… plotkuje. Usposobienie ma zalotne, flirtuje z każdym i ponoć już z tym każdym wylądowała w łóżku. Nic w tym dziwnego, bo kiedy porusza się po scenie to każdy (nie tylko męski) wzrok wbija się w nią.

Wszystko toczy się w trybie pracy normalnej i nie byłoby, o czym pisać, gdyby pewnego dnia nie doszło do zabójstwa Izabeli Czerny. Podejrzani są wszyscy, którzy znajdowali się w salonie między godziną szesnastą, a szesnastą trzydzieści. Oprócz Tonia i Basi pod lupę policyjną zostali też wzięci: Helena Dąbek (Arleta Los-Pławszewska) – żona znanego posła, typowa blondyna, do tego bardzo bogata i Edward Wurzel (Bartosz Dziedzic) – sprzedawca antyków, ten który nigdy nic nie wie i nigdy nic nie robi, ale w kartotekach policyjnych gości. Opolska policja wraz z publicznością będzie dążyć do rozwikłania zagadki. Bo to właśnie widzowie wyłapując szczegóły, zadając pytania stają się policjantami i sędziami zarazem. Trochę obawiałam się interakcji z widzem, podejrzewając, że widownia nie będzie na tyle rozmowna, aby wejść w zabawę z aktorami. Szalone nożyczki zostały jednak na tyle dobrze poprowadzone, że nikt nie krępował się zadawać pytań, czy wychodzić na scenę, żeby zadzwonić pod numer zapisany na kartce jednej z aktorek i upewnić się czy mówi prawdę. Publiczność zaangażowała się na tyle silnie, że cały czas spekulowała, kto mógł zabić naprawdę. Szepty słychać było zewsząd.

Nie da się ukryć, że reżyserując tę kryminalną farsę Tomasz Konina ubogacił ją o wydarzenia lokalne, silnie związane z Opolem oraz o wydarzenia polityczne. Wtrącenie historii o dwóch kotach Angeli i Donaldzie było przednie, trafione w stu procentach i do tego bardzo zabawne. Uważam, że była to najlepsza scena w całym spektaklu nie tylko pod względem wypowiedzianych słów, ale również pod względem aktorskim. Długo jej nie zapomnę. Szalone nożyczki są pierwszym takiego typu spektaklem, który opolski teatr im. Jana Kochanowskiego zdecydował się wystawić na swoich deskach. Wielu pewnie zastanawiało się, co z tego wyjdzie, bo nie z komediami kojarzy ten teatr. Wyzwanie zostało podjęte, a sztuka wyreżyserowana. Tłumy na nią przybyły i z dobrym humorem wyszły. Oczekiwania zostały zaspokojone. Każdy, kto przyszedł do teatru tylko pobawić się w weekendowy wieczór, dobrą zabawę otrzymał. Wszystko jest tak, jak na dobrą komedię przystało, a Opole to piękne miasto.